الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
7
تفسير مجمع البيان (فارسى)
نازل شده است . وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ : ولى بيشتر مردم ، تصديق ندارند كه قرآن از جانب خداوند نازل شده و كتابى است بر حق ، با اينكه اين مطلب واضح است . اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها : در آيهء پيش ، فرمود : بيشتر مردم ، به قرآن كريم ، ايمان ندارند . اكنون به ذكر دليلى پرداخته است كه : به موجب آن ، تصديق بوجود خداوند ، حتمى است . همانطورى كه گفتيم « عمد » اسم جمع است ، يعنى « ستونها » . در بارهء تفسير آن دو قول است : 1 - مقصود اين است كه خداوند ، آسمانها را بى ستون ، بر افراشته است و شما هم مىبينيد كه ستونى ندارد . اين قول از ابن عباس و حسن و قتاده و جبايى و ابو مسلم است . اين قول ، صحيحتر است . ابن عباس مىگويد : مقصود اين است كه آسمانها نه از پايين بر ستونى قرار دارند و نه از بالا به چيزى آويختهاند . زجاج گويد : اين آيه ، استدلال محكمى است بر قدرت خداوند ، كه استدلالى از آن واضحتر و محكمتر ، نيست ، زيرا - چنان كه مىنگريم - آسمانها زمين را احاطه كرده و كاملا از آن جدا هستند . 2 - جملهء « ترونها » صفت است براى « عمد » . يعنى : آسمانها را ستونى كه شما مشاهده كنيد ، نيست ، بنا بر اين بر پايهء قدرت بيكران خداوند متعال ، استوارند . اين قول از ابن عباس و مجاهد ، منقول است . « 1 »
--> ( 1 ) - بعيد نيست كه قول دوم صحيح و جملهء « ترونها » صفت براى « عمد » باشد و بنا بر اين ، مقصود اين باشد كه : خداوند ، آسمانها را بدون ستونى كه شما ببينيد ، برافراشته است . يعنى : در حقيقت ، ستون وجود دارد ، لكن شما آن را نمىبينيد و بدينترتيب ، اين آيه ، يكى از معجزات جاودانى و علمى قرآن كريم مىباشد و اشاره به نيروى جاذبه است كه سراسر كائنات را به يكديگر ربط مىدهد و همچون ستونى استوار و مستحكم ، كرات عظيم آسمانى را در مدار - هاى مخصوص ، حفظ كرده است . كشف نيروى جاذبه ، بوسيلهء « نيوتون » آن هم بر اثر سقوط يك سيب ، از درخت ، صورت گرفت و ثابت شد كه : آنچه بيند عاقل اندر خشت خام * مىبيند جاهل اندر آينه