افتراء بوسيلهء سخن و كلام انجام گردد . و منظور از « مثل » نيز در جمله « مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ » نظير و مثل در جنس نيست كه بخواهد بفرمايد : ده سوره از جنس قرآن بياوريد ، زيرا مثل قرآن از نظر جنس همان حكايت آن است و در نقل حكايت قرآن تحدى و مبارزه - جويى واقع نشود بلكه منظور همان تحدى و مبارزه جويى متعارف در ميان شعراى عرب نظير امرئ القيس و علقمه و عمرو بن كلثوم و جرير و ديگران بوده است . « وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ » يعنى هر كه را جز خدا ميدانيد بكمك بطلبيد تا در مورد معارضه و نظير آوردن براى قرآن شما را كمك كنند ، اگر راست مىگوييد كه من اين قرآن را از پيش خود ساخته و بر خدا نسبت مىدهم ، و منظور از جملهء « مَنِ اسْتَطَعْتُمْ » همهء دشمنان و مخالفان پيغمبر - صلى اللَّه عليه و آله - از همهء ملتها است ، و اين حدّ اعلاى تحدى و احتجاج است ، و در اين آيه دلالت روشنى بر اعجاز قرآن است زيرا پس از آنكه ما ميدانيم پيغمبر - صلى اللَّه - عليه و آله - آنها را بمبارزهء با آوردن مانند قرآن دعوت كرده ، و بدنبال عيب جويى و دشنام بدين و آئين و خدايان دروغين آنها از قتل و اسارتشان نيز بدست مسلمانان خبر داده و تهديدشان كرده ، و از طرف ديگر نيز ميدانيم كه حرص دشمنان آن حضرت براى ابطال و از بين بردن كار نبوت او از هر كس بيشتر بوده تا بدان حدّ كه جان و مال خود را بر سر اين كار گذارده بودند . در چنين وضعى وقتى بدانها گفته شود : شما خوب است بجاى اينهمه رنجها و مشقتهايى كه براى از بين بردن پيغمبر اسلام و خنثى كردن تبليغات او ميكشيد بيائيد مانند اين قرآن را بياوريد و آنها نتوانند مثل آن را آورده و حاضر گردند آن همه مخارج را متحمل شده و جنگها به راه اندازند و براى جلوگيرى از نفوذ پيغمبر تن بكشتن و اسارت و سختيهاى جنگ بدهند . اينها خود بزرگترين دليل است بر اينكه آنها از آوردن مثل قرآن عاجز و ناتوان بوده‌اند ، زيرا اگر مىتوانستند مانند قرآن را بياورند و اين كار مقدور آنها بود بطور قطع و مسلم بجاى آن همه رنجها و مخارج و مشكلات همين كار را انجام ميدادند ، زيرا هيچ عاقلى اين كار را نمىكند كه براى انجام يك منظور واحد از آسانترين كارها دست