از مرگ زنده خواهيد شد همانا مردمانى كه كافر شده‌اند خواهند گفت : كه اين جز جادويى آشكار نيست ( 7 ) و اگر عذاب را از اينان تا مدت معينى بتأخير اندازيم ( از روى مسخره ) گويند : چه چيز سبب تأخير آن گشته ؟ هان بدانيد آن روزى كه عذاب بر آنها فرا رسد از آنها بازگشتنى نيست ، و آنچه را مسخره ميكردند دچارش خواهند گرديد ( 8 ) . تفسير : « وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ » و هيچ جنبنده‌اى نيست كه در زمين جنبش كند ، و اين جمله همهء جنبندگان روى زمين از انسان و جن و پرنده و چرنده و حيوانات وحشى و ديگر جانوران را شامل مىشود . « إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها » جز آنكه خداى سبحان متكفل روزى آنها شده و روى اقتضاء مصلحت و حكمت روزيشان را مىرساند . « وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها » مجاهد گفته : يعنى و قرارگاه آنها و نيز جايى كه آنها را بوديعت گذارده يعنى صلب پدران و رحم مادرانشان را ميداند . و ابن عباس و ربيع گفته‌اند : « مستقرّ » جايى است كه در زمين بدان پناه برند ، و « مستودع » قبر آنها است كه پس از مرگ در آن قرار گرفته و از آن بيرون آيند . و ديگرى گفته : « مستقر » جايى است كه عملشان بر آن استقرار گيرد ، و « مستودع » جايى است كه بدان باز گردند . « كُلٌّ فِي كِتابٍ مُبِينٍ » با اين جمله خداوند خبر ميدهد كه همهء آنها در كتابى آشكار كه همان لوح محفوظ باشد ثبت و نوشته شده است . « وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ » و با اين جمله نيز خبر ميدهد كه خداى سبحان آنها را در اين مدت از زمان آفريده و خلق فرمود ، با اينكه قدرت داشت آنها را در فاصلهء چشم بر هم زدنى بيافريند ، و اين جريان بدانجهت بود كه خداوند ميخواهد بيان فرمايد : مصلحت چنين اقتضا دارد كه كارها روى حكمت جريان يابد و از روى ترتيب انجام پذيرد . و منظور از شش روز آن مقدار زمانى است كه