الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

113

تفسير مجمع البيان (فارسى)

با من شما را به عذاب زودرس نكشاند . . . و حسن گفته : يعنى عداوت با من شما را بمخالفت با خداوند وادار نكند كه در نتيجه دچار عذابى همچون عذاب گذشتگان خود گرديد . و سبب اين عداوت و دشمنى آنها با شعيب همان بود كه آن حضرت ايشان را بمخالفت با پدران و اجداد خود در پرستش بتان دعوت ميكرد ، و از كم فروشى در پيمانه و وزن باز ميداشت . « مِثْلُ ما أَصابَ قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ أَوْ قَوْمَ صالِحٍ » كه مانند قوم نوح بغرق دچار شويد يا چون قوم هود بباد عقيم گرفتار شويد يا چون قوم صالح بزلزله مبتلا گرديد . « وَ ما قَوْمُ لُوطٍ مِنْكُمْ بِبَعِيدٍ » قتادة گفته : يعنى زمان شما از قوم لوط دور نيست . و ديگرى گفته : يعنى سر زمين آنها نزديك سر زمين شما است از آنها پند و عبرت بگيريد . « وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ » يعنى از خدا آمرزش بخواهيد و سپس بوسيلهء توبه بدرگاهش توسل جوييد ، و برخى گفته‌اند : يعنى براى گذشته آمرزش بخواهيد و براى آينده تصميم ( به اطاعت و ترك گناه ) بگيريد ، و ديگرى گفته : آمرزش بخواهيد و سپس آن حال را ادامه دهيد ، و قول ديگر آنست كه : در علانيه و آشكارا ( با زبان ) استغفار كنيد و در دل از گذشته نادم و پشيمان باشيد . « إِنَّ رَبِّي رَحِيمٌ » براستى كه خداى من نسبت به بندگان خود مهربان است و توبه‌شان را مىپذيرد و از گناهانشان در گذرد . « وَدُودٌ » و آنها را دوست دارد يعنى منافع آنها را ميخواهد . و برخى گفته‌اند : يعنى با كثرت نعمت بخشى بر آنها جلب دوستى آنها را بكند ، و ديگرى گفته : « ودود » به معناى دوست است يعنى هر گاه بندگان از وى اطاعت كنند آنها را دوست دارد . و از رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - روايت شده كه فرمود : شعيب خطيب ( و سخنور ) پيمبران بود . « قالُوا يا شُعَيْبُ ما نَفْقَهُ كَثِيراً مِمَّا تَقُولُ » مردمى كه موعظه و نصيحت شعيب را مىشنيدند در پاسخش گفتند : اى شعيب ما معناى بسيارى از چيزهايى را كه مىگويى نمىفهميم ، و بعضى گفته‌اند : يعنى ما خيلى از حرفهاى تو را نمىپذيريم و بدان عمل