الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

22

تفسير مجمع البيان (فارسى)

معارف ( و معتقدات دينى ) ضرورى است ( و تدبر و تعقل در آنها جايز نيست ) « 1 » و مطلب ديگرى نيز كه از اين آيه استنباط مىشود آن است كه آيه دلالت دارد بر اينكه آنچه خوانده مىشود و مردم آن را ميشنوند همان كلام خدا است و شرع و عرف حكايت را عين محكى ميدانند ( و آيات قرآنى عين همان كلام خدا است و حكايت و محكى دو چيز نيست ) چنان كه گويند : اين كلام سيبويه و اين شعر امرئ القيس است . ( و كلامى يا شعرى را كه شخصى از سيبويه و يا امرئ القيس نقل مىكند با آنچه خود آنها گفته‌اند دو چيز نيست ) « 2 » .

--> ( 1 ) - زيرا خداوند به پيغمبرش دستور ميدهد كه به آنها پناه ده تا كلام خدا را بشنوند و روى آن تدبر كنند . . . و دنبالش ميفرمايد بخاطر آنكه اينها مردمانى هستند كه بمعارف دين دانا نيستند يعنى معارف دين براى مردم ضرورى نيست كه احتياج بتدبر و تعقل نداشته باشد ، و نظير اين سخن و استدلال نيز از مؤلف در ذيل آيهء 24 از سورهء بقرة گذشت بدانجا مراجعه شود . ( 2 ) - اشاره باختلافى است كه معتزله با ديگران دارند كه آنها به اين آيه استدلال كرده و گفته‌اند كلام خدا حادث است ، و برخى در مقابل گفته‌اند : قديم است ، و براى اطلاع بيشتر از اين بحث و استدلال بتفسير فخر رازى در ذيل آيه مراجعه شود .