الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
8
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيهء 1 - 2 شرح لغات : « برائت » در لغت به معناى « بريدن رشته » است . « سيح » : ( در جملهء سيحوا ) آهسته راه رفتن است . « اعجاز » ( در جملهء « غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ » . . . ) : ايجاد عجز و ناتوانى كردن . « اخزاء » : ( در « مُخْزِي الْكافِرِينَ » . . . ) به معناى خوار كردن برسوايى و ننگ است . اعراب : « برائة » برفع خوانده شود بتقدير آنكه خبر مبتداى محذوف باشد ، و تقدير آن « هذه الآيات برائة . . . » ( يعنى اين آيات بيزارى است . . . ) و محتمل است مبتداء باشد و خبر آن ظرف در جمله « إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ . . . » باشد و چون مبتداء توصيف شده ( و باصطلاح مبتداء موصوف است ) از اينرو ابتداء بنكرة در اينجا جايز گشته ، ولى قول اول ( كه آن را خبر مبتداى محذوف بگيريم ) بهتر است ، چون دلالت بر حضور مطلوب كند چنانچه انسان دربارهء كسى كه او را حاضر نزد خود مىبيند ميگويد : « حسن و اللَّه » ( نيكو است به خدا ) يعنى « هذا حسن . . . » ( اين نيكو است . . . ) . تفسير : « بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ » يعنى اين بيزارى است از جانب خدا . « وَ رَسُولِهِ » يعنى بريدن رشتهء عهد و پيمان ، و رفع امان ، و برون رفتن از پيمانها . « إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ » و خطاب در اين آيه متوجه رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - و مسلمانان است ، يعنى بيزارى جوييد از آن مشركانى كه ميان