تَماماً عَلَى الَّذِي أَحْسَنَ : در بارهء اين قسمت نيز وجوهى گفته‌اند : 1 - ربيع و فراء گويند : يعنى تورات را بموسى داديم تا احسان او كامل شود و در آخرت به پاداش كامل برسد . 2 - مجاهد گويد : يعنى تورات را به موسى داديم تا نعمت خود را بر نيكو كاران تمام كنيم « 1 » . 3 - ابن زيد گويد : يعنى تورات را به موسى داديم تا احسان خود را بر پيامبران تمام كرده باشيم . 4 - قتاده و حسن گويند : يعنى منظور ما از دادن تورات به موسى اين بود كه نعمت خود را در بهشت بر كسى كه در دنيا نيكى كرده است ، تمام كنيم . 5 - جبائى گويد : يعنى تورات را بموسى داديم تا نعمت نبوت و غير آن كه به موسى داده بوديم ، كامل كنيم . 6 - ابو مسلم گويد : اتصال بداستان ابراهيم دارد و منظور اين است كه : تورات را بموسى داديم تا نعمت خود را بر ابراهيم تمام كنيم و پاداش طاعات او را بدهيم . ابراهيم از خداوند مسألت كرده بود كه براى او « زبان راستى » قرار دهد . ( شعراء 84 ) در حقيقت تورات همان زبان صدقى بود كه خداوند ، بدر خواست ابراهيم بوى عطا كرد . كلمهء « على » دلالت دارد كه خداوند چند برابر آنچه وى خواسته بود عطا كرده است . نكته‌اى كه از « تَماماً عَلَى الَّذِي أَحْسَنَ » بدست مىآيد ، اين است كه تورات از اول به صورت كامل و بدون نقص نازل شده است و اگر « عَلَى الَّذِي . . . » را نمىآورد ، دلالت مىكرد بر اينكه اول ناقص بوده ، بعد كامل شده است . وَ تَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً : علاوه بر آنچه گذشت ، تورات تمام نيازمنديهاى مردم را بيان ميكرد و آنها را بدين حق و عدالت و توحيد و احكام دينى رهنمون مىشد و بخاطر وعده‌ها و وعيدها و امر و نهىها براى آنها رحمتى بود . لَعَلَّهُمْ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ : تا آنها بملاقات پروردگار ، يعنى پاداش او ايمان آورند . علت اينكه : پاداش خدا را ملاقات او ناميده ، اهميت آن است . بعلاوه ، إيجاز

--> ( 1 ) - گفته‌اند : در قرائت عبد اللَّه « تماماً على الذى احسنوا » آمده و اين مؤيد قول مجاهد است . بخصوص كه در ادبيات عرب گاهى نون « الذين » حذف مىشود . شاعر گويد : و ان الذى حانت بفلج دمائهم * هم القول كل القوم يا ام خالد يعنى : آنان كه خونشان به نزديكى فلج رسيد ، قوم واقعى و كامل هستند