الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

32

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيهء 17 - 18 مقصود اكنون اين مطلب را بيان مىكند كه تنها خداوند مالك سود و زيان است . مىفرمايد : وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ : اگر خداوند ترا دچار فقر يا بيمارى يا گرفتارى ديگرى كند ، هيچكس جز خودش قادر نيست كه ترا نجات دهد و آسوده كند . وَ إِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ : و اگر از جانب خداوند روزى فراوان و تندرستى و ديگر امور پسنديدهء دنيا ، نصيب تو شود ، او بر همه چيز قادر است و سود و زيان مردم بدست اوست . هيچكس قادر نيست كه جلو سود و زيانهايى كه خدا بمردم مىرساند ، بگيرد . پرسش مس كردن ، خاصيت اجسام است ، اما خدا جسم نيست كه كسى را مس كند . چرا مىگويد : « إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ . . . » ؟ پاسخ مقصود اين نيست كه خدا كسى را مس مىكند ، بلكه مقصود اين است كه سود و زيان از جانب خداوند بر مردم نازل ميشوند و آنها را مس ميكنند . در حقيقت ، سود و زيان مردم را مس ميكنند نه خدا . كلمه‌هاى « ضرّ » و « خير » دو اسم جامع هستند كه شامل هر سود و زيانى ميشوند . وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ : او بر بندگان خويش غالب است . همهء بندگان در زير نفوذ قدرت او قرار دارند و هيچكس از قلمرو قدرت او خارج نيست . نظير آن