الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

309

تفسير مجمع البيان (فارسى)

لكن همهء اينها مردار هستند . در اينجا اين مطلب را به اجمال و در آنجا به تفصيل بيان كرده است . بهتر اين است كه بگوييم : علت اينكه در اينجا اين سه تا را بيان كرده ، اين است كه اينها از ساير محرمات اهميت بيشترى دارند . بقيه در جاهاى ديگر يا بوسيلهء وحى قرآنى بيان كرده است . وانگهى اين سوره ، مكى و مائده ، مدنى است . ممكن است چيزهايى كه حرامند و در اين آيه نيامده‌اند ، بعدا حرام شده باشند . مردار حيوانى است كه بدون تزكيهء شرعى جان سپرده باشد . فَإِنَّهُ رِجْسٌ : رجس نام هر چيز ناخوش‌آيندى است . رجس به معناى عذاب نيز آمده است . يعنى : همهء اينها كه ذكر شد ، پليد هستند . أَوْ فِسْقاً أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ : غير از مردار و خون و گوشت خوك ، آن ذبح خلاف شرعى كه نام غير خدا بر آن برده شود ، نيز حرام است . اين يكى را فسق ناميده ، زيرا خارج از امر خداست . اهلال ، بلند كردن آواز براى چيزى است . ( مائده آيه 3 رجوع شود ) . فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ : اگر كسى متجاوز و افراط كار نباشد و به خوردن آنها ناچار شود ، خداوند به او رخصت داده است ، چنان كه داراى مغفرت و رحمت است . ( تفسير اين آيه در سورهء بقره ذيل آيهء 173 گذشت . )