الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
277
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيه 130 - 131 - 132 قرائت يعملون : ابن عامر به تاء خوانده است و ديگران به ياء لغت غفلت : سهو . ضد غفلت « يقظه » و ضد سهو « ذكر » و ضد « غروب » حضور است . اعراب ذلك : خبر مبتداى محذوف . يعنى « الامر ذلك » يا اينكه مفعول فعل محذوف است . يعنى « فعلنا ذلك » . أَنْ لَمْ يَكُنْ : اين « ان » مخفف از ان است . يعنى لانه لم يكن . . . چنان كه شاعر گويد : فى فتية كسيوف الهند قد علموا * ان هالك كل من يحفى و ينتعل يعنى : در ميان جوانانى كه همچون شمشيرهاى هندى بوده ، دانستند كه هر پا برهنه و كفش بپايى هلاك مىشود . ( يعنى : انه ) بعد از « ان » مفتوحه بايد ضمير مقدر باشد . اما بعد از « ان » مكسوره لازم نيست . كل : اين كلمه مثل « قبل و بعد » نيست كه با حذف مضاف اليه مبنى شود ، زيرا « قبل و بعد » حتى در حال ذكر مضاف اليه معرب تام نيستند ، و رفع داده نميشوند . مقصود اكنون خداوند متعال ، تمام آنچه را در روز قيامت ، به جن و انس خطاب خواهد كرد ، بيان مىكند ، يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ : « معشر » جماعتى است كه