بيان آيه 125 قرائت ضيقا : ابن كثر اين كلمه را در اينجا و در سورهء فرقان به سكون ياء قرائت كرده است و ديگران به تشديد و كسر ياء « ضيق » به تشديد و كسر ياء مانند « ميت » به سكون ياء و « ميت » به كسر و تشديد ياء است كه بحث آن گذشت . حرجا : اهل مدينه و ابو بكر و سهل به كسر راء و ديگران بفتح راء خوانده‌اند . قرائت اول وصف و قرائت دوم مصدر است كه جانشين وصف شده است . يصعد : ابن كثير اين كلمه را به سكون صاد خوانده است . ابو بكر « يصاعد » به تشديد صاد خوانده است . ديگران « يصعد » بفتح و تشديد صاد و عين خوانده‌اند . قرائت اخير از باب تفعل است كه ادغام شده معناى آن اين است كه آدم گمراه ، اسلام بر او سنگين است و اين سنگينى را تدريجاً تحمل مىكند . قرائت دوم نيز از باب تفاعل و به همين معنى است . اصل اين كلمه به معناى مشقت و دشوارى است . اما قرائت اول از « صعود » به معناى بالا رفتن است . لغت حرج : تنگناى سخت ، حرمت . مثل « حرجت على المرأة الصلاة » يعنى : نماز بر زن حرام شد . دربارهء معانى هدايت و هدى و ضلالت و اضلال و آنچه كه جايز است به خدا نسبت داده شود ، در سورهء بقره ، ذيل آيهء : « وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ » ( 26 ) گفتگو كرده‌ايم . مقصود قبلا دربارهء مؤمنان و كافران گفتگو كرد . اكنون درباره كيفيت رفتار خود با هر دو دسته ، گفتگو كرده ، مىفرمايد :