الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

248

تفسير مجمع البيان (فارسى)

كسب : كارى كه براى منفعت يا دفع ضرر انجام گيرد . كسب نسبت به انسان داده مىشود ، نه خدا ، زيرا نفع و ضرر بر خداوند محال است . اقتراف : اكتساب . مقصود بدنبال مطالب پيش مىفرمايد : فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ : در كيفيت ارتباط مطلب به سابق اختلاف است ، برخى گويند : از آنجا كه قبلا دربارهء هدايت يافتگان سخن گفت ، اكنون اضافه مىكند كه : قسمتى از هدايت هم اين است كه آنچه خدا حلال شمرده ، حلال و آنچه خدا حرام شمرده ، حرام بشماريد و آنچه كه نام خدا بر آن برده شده است ، بخوريد . برخى گويند : مشركين به مسلمانان گفتند : شما آنچه كه خودتان مىكشيد ، ميخوريد و آنچه خدا كشته است ، نمىخوريد ! خداوند به آنها فرمود : دست از جهالت خود برداريد و از آنچه نام خدا بر آن ياد شده ، بخوريد و فعل امر در اينجا براى اباحه است . مقصود اين است كه در وقت سر بريدن نام خدا بر آن ياد شود . يعنى گوشت مردار و آنچه كه در وقت كشتن نام بت بر آن ياد شود ، نبايد خورد . مقصود از ذكر نام خدا گفتن « بسم اللَّه » و بقولى گفتن هر اسمى است كه مخصوص خدا باشد . در مورد كافى بودن « بسم اللَّه » اجماع است . اما در مورد اينكه اسم ديگر يا صفتى از صفات خدا ياد و گفته شود : « باسم الرحمن » يا « باسم القديم » يا « باسم القادر لنفسه » يا « باسم العالم لنفسه » يا . . . ظاهر اين است كه كفايت مىكند ، زيرا خداوند متعال مىفرمايد : « قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى » ( اسراء 110 : بگو : « اللَّه » يا « رحمان » را بخوانيد . هر كدام را بخوانيد ، براى خدا نامهاى نيكوست . ) إِنْ كُنْتُمْ بِآياتِهِ مُؤْمِنِينَ : اگر خدا و پيامبرش را شناخته و براستى سخنش ايمان آورده‌ايد ، هر چه حلال كرده است بخوريد ، نه هر چه حرام كرده است .