إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَنْ يَضِلُّ عَنْ سَبِيلِهِ : اين خطاب به پيامبر ، اما مقصود عموم امت است . يعنى : خداوند به حال گمراهان داناتر است . پرسش چگونه مىتوان گفت : خدا داناتر است ؟ اگر منظور اين است كه از كسانى كه مىدانند ، داناتر است ، صحيح نيست و اگر منظور اين است كه از كسانى كه نمىدانند ، داناتر است ، باز هم صحيح نيست . پاسخ مقصود اين است كه خداوند از كسانى كه ميدانند . داناتر است ، زيرا علم خداوند نسبت بهر چيزى از جهاتى است كه بر ديگران مخفى است ، او عالم بگذشته و حال و آيندهء اشياء تا روز قيامت است ، ولى ديگران چنين علمى ندارند : زيرا آنها همهء چيزها را نمىدانند . آنچه هم ميدانند نسبت بهمهء جهات نيست . اما آنها كه عالم نيستند ، صحيح نيست بگوييم : خدا از آنها عالم‌تر است . زيرا صفت تفضيل مقتضى اشتراك در وصف و زيادى براى صاحب صفت است و اين در مورد كسى كه عالم نيست ، جز به معناى مجازى صحيح نيست . وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ : خداوند به حال كسانى كه راه ضلال را مىپيمايند و هلاك ميشوند و به حال كسانى كه راه هدايت مىپيمايند و بپاداش مىرسند ، داناتر است . از اينجا برمىآيد كه گمراهى و گمراه كردن ، كار انسان است و اين بر خلاف عقيدهء جبريان مىباشد . ديگر اينكه تقليد و پيروى از گمان و فريفته شدن به اكثريت جايز نيست . على ع بحارث همدانى فرمود : « يا حار الحق لا يعرف بالرجال اعرف الحق تعرف اهله » يعنى : اى حارث ، حق بمردان شناخته نميشود . حق را بشناس كه اهل حق را مىشناسى .