الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
223
تفسير مجمع البيان (فارسى)
آراستهايم . چنان كه مىفرمايد : « وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ » ( حجرات 7 ) يعنى ايمان را به وسيلهء ذكر ثواب و مدح مؤمن ، محبوب شما ساخته و آن را در دلهاى شما آراسته و كفر را بوسيلهء ذكر كيفر آن و مذمت كافر در نظر شما ناپسند جلوه داده است . مقصود اين نيست كه خداوند عمل كافران را در نظرشان آرايش داده است ، زيرا اين كار با دعوت آنها بنيكى ناسازگار است . خداوند هرگز كسى را به معصيت نمىخواند . بلكه مردم را از معصيت نهى مىكند و معصيت را مورد نكوهش قرار مىدهد . چنان كه مىفرمايد : « فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ » ( نحل 63 : شيطان كارهايشان را براى آنها آرايش مىدهد ) بدون خلاف ، آنچه شيطان در نظر مردم آرايش مىدهد ) كفر و معصيت است . از اينجا استفاده مىشود كه در آيهء شريفه ، منظور زينت دادن كارهاى نيك است . ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ : سرانجام بازگشت آنها بسوى خداست و خدا آنها را از نيكى و بدى كارهايشان آگاه خواهد كرد . خداوند در اين آيه ، مؤمنين را از نكوهش بتها نهى كرد تا آنها هم ذات بيچون پروردگار عالم را مورد نكوهش قرار ندهند . هر گاه كارى كه سبب نكوهش خدا شود مطلوب خدا نيست ، بطريق اولى نكوهش خويش را نمىپسندد و مطلوبش نيست و هر گاه نكوهش بتها را كه سبب زيادى كفر كافران مىشود ، مطلوب خدا نيست ، خود كفر بطريق اولى مطلوب او نيست . اينها دلايلى است بر ردّ عقيدهء جبريان .