الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

186

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيه 93 لغت افتراء : نسبت ناروا دادن غمرة : اين كلمه نسبت بهر چيزى كه به كار رود ، سختىها و شدايد آن را مىرساند مثلا « غمرات الموت » يعنى سختىهاى مرگ شاعر گويد : الغمرات ثم ينجلينا * و ثم يذهبن فلا يجينا يعنى : در آنجا سختىها از ما دور مىشوند و ديگر بسوى ما برنمىگردند . هون : خوارى . شاعر گويد : اذهب اليك فما امى بواعية * ترعى المخاض و لا اغضى على الهون يعنى : برو كه مادر من شتر چران نيست و من بر خوارى صبر نمىكنم . اما « هون » بفتح هاء يعنى مدارا . مثل « يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً » ( فرقان 63 : بر روى زمين بمدارا راه مىروند ) شاعر گويد : هونا كما لا يرد الدهر ما فاتا * لا تهلكا اسفا فى اثر من ماتا يعنى : آرام باشيد كه روزگار هر چه را برد برنمىگرداند . خود را بدنبال كسى كه مرده است ، از غم و اندوه نكشيد . اعراب وَ مَنْ قالَ سَأُنْزِلُ : عطف است بر « مِمَّنِ افْتَرى » وَ لَوْ تَرى . . . : جواب « لو » محذوف است . يعنى « لرايت عذابا اليما » شان نزول اختلاف است كه آيه دربارهء كى نازل شده است ؟ عكرمه و ابن عباس و مجاهد و سدّى و گروهى از مفسران معتقدند كه اين آيه تا « وَ لَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ » دربارهء