الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
184
تفسير مجمع البيان (فارسى)
اين معنى از حسن است . اينكه قرآن كتابهاى آسمانى را تصديق مىكند ، بر دو صورت است : 1 - يعنى قرآن شهادت مىدهد كه كتابهاى آسمانى بر حقند 2 - منظور اين است كه قرآن همان روش كتابهاى پيشين را تعقيب مىكند . وَ لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى وَ مَنْ حَوْلَها : منظور اين است كه بوسيلهء قرآن كريم ، اهل مكه و اطراف مكه را بترسانى اين معنى از ابن عباس است . علت اينكه مكه را « ام القرى » گفتهاند ، اين است كه گسترده شدن زمين از آنجا آغاز شده است . بنا بر - اين مكه نقطهاى است كه منشأ پيدايش كرهء زمين است . برخى گويند : بخاطر اين است كه نخستين خانهاى كه بر روى كرهء زمين بنا شده است ، در مكه بنا شد . مجدداً در جاهاى ديگر هم آباديهايى بوجود آمد . اين قول از سدّى است . زجاج و جبائى گويند : علت اين است كه تمام مردم جهان بايد بجانب مكه رو كنند و آنجا را مورد تعظيم قرار دهند هم چنان كه انسان مادر را مورد تعظيم قرار مىدهد . وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ : آنان كه به آخرت ايمان دارند ، به قرآن ايمان مىآورند . يا اينكه به حضرت محمد ( ص ) ايمان مىآورند . وَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ يُحافِظُونَ : اينها كسانى هستند كه مراعات اوقات نماز مىكنند و نماز خود را در وقت ادا كرده ، ركوع و سجود و همهء اركان را بطور كامل انجام مىدهند . دلالت آيه 1 - از اين آيه بر مىآيد كه مؤمن نمىتواند به پارهاى از امور ايمان داشته ، بقيه را قبول نداشته باشد . 2 - همچنين از آيهء شريفه ، استفاده مىشود كه قدر و منزلت نماز والاست ، زيرا از ميان همهء وظائف و تكاليف دينى خداوند نماز را بر گزيده است . نكتهء ديگرى كه ما را بدان آگاه كرده ، اين است كه : كسى كه نبوت و قيامت را قبول دارد ، به نماز اخلال نميكند .