الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
15
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيه 6 لغت قرن : مردم يك عصر كه مقارن و معاصر يكديگرند . قرن را هشتاد سال و هفتاد سال دانستهاند . به نظر ما قرن ، مردمى هستند كه با پيامبرى يا عالمى معاصر باشند ، خواه مدت آن كم باشد يا زياد . پيامبر اسلام فرمود ، « خيركم قرنى ثم الذين يلونهم ثم الذين يلونهم ثم الذين يلونهم » يعنى : بهترين شما ، آنهايى هستند كه معاصر منند ، سپس مردمى كه بعد از آنها مىآيند ، سپس مردمى كه بعد از آنها مىآيند . تمكين : تمكن دادن به كسى براى انجام كارى خواه بوسيلهء دادن ابزار آن كار باشد ، خواه بوسيلهاى ديگر . اقدار به معناى قدرت بخشيدن است . مدرار : صيغهء مبالغه است . يعنى بارانى كه به شدت و هميشه ببارد . اعراب كم : مفعول « اهلكنا » نه « يروا » زيرا استفهام صدارت طلب است . در حقيقت استفهام عمل « يروا » را باطل كرده است . البته بر حسب لفظ نه بر حسب معنى . در اينجا بوسيله « لكم » از خبر به خطاب ، منتقل شده و كلام را توسعه بخشيده است . يك جا « مَكَّنَّاهُمْ » و يك جا « نُمَكِّنْ لَكُمْ » فرموده و هر دو از نظر استعمالات عرب ، صحيح است . مقصود اكنون خداوند متعال آنها را به ياد سرگذشت عبرت آموز گذشتگان انداخته : مىفرمايد : أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ ما لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ :