روز تاريك ! حتى گاهى مىگويد : روزهاى ستاره‌دار ! يعنى ظلمت به حدى رسيده است كه همچون شب تاريك ستاره‌ها آشكار شده‌اند . شاعر گويد : بنى اسد هل تعلمون بلاءنا * اذا كان يوم ذو كواكب اشهب يعنى : اى بنى اسد ، آيا ميدانيد كه در روزهاى سخت و تاريك كه ستاره‌ها ظاهر ميشوند ، ما چگونه گرفتاريم ؟ برخى گفته‌اند : منظور ظلمت شب و ظلمت ابر و ظلمت بيابان و سرگردانى در صحرا و درياست كه همه را به صورت جمع به كار برده است . تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً : شما در اين موارد ، خدا را در آشكار و نهان مىخوانيد . برخى گويند : يعنى خدا را از روى اخلاص به زبان و قلب ميخوانيد . اين معنى بهتر است . لَئِنْ أَنْجَيْتَنا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ : در حالت سختى و محنت بدرگاه خدا عرض مىكنيد : اگر ما را از اين گرفتارى نجات دهى ، از سپاسگزاران نعمتهاى تو خواهيم بود . از اين آيه بر مىآيد كه مستحبّ است انسان در حال دعا به زبان خود تضرع كند و در دل اخلاص و خضوع و خشوع داشته باشد . از پيامبر گرامى روايت است كه : « خير الدعاء الخفى و خير الرزق ما يكفى » يعنى : بهترين دعا ، دعاى پنهانى و بهترين روزى ، آن است كه براى انسان كافى باشد . روزى از كنار دسته‌اى مىگذشت كه : صداى خود را بدعا بلند كرده بودند . فرمود : شما : بدرگاه كسى كه كر و غايب است دعا نمىكنيد . خداوند شنوا و نزديك است . قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْها وَ مِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ ، اى محمد ، به اينها بگو : خداوند براى شما اسباب نجات و فرج فراهم مىكند و شما را از آن گرفتاريها و شدايد و بطور كلى از هر ناراحتى نجات مىدهد و غم شما را مىبرد . اما همين كه احساس راحتى كرديد و خلاص شديد ، چيزهايى را كه قادر بر نجات شما نيستند ، شريك خدا قرار مدهيد . اين شرك گاهى آشكار و هويدا است . گاهى هم پنهان است و تشخيص آن نيازمند دقت است .