الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
27
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيهء 38 - 39 - 40 اعراب السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ : سيبويه و بسيارى از علماى نحو گويند « السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ » به تقدير : « و فيما فرض عليكم السارق و السارقة » ( يعنى حكم السارق و . . . ) مرفوع شدهاند . نمونههاى ديگر آن : « الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا » ( نور 2 ) و همچنين « وَ الَّذانِ يَأْتِيانِها مِنْكُمْ فَآذُوهُما » ( نساء 16 ) مىباشد . سيبويه ميگويد : در اين موارد عرب نصب مىدهد . لكن عموم اهل تسنن به رفع خواندهاند . تنها عيسى بن عمر به نصب قرائت كرده است . ابو العباس مبرد گويد : بايد به رفع خواند ، زيرا نظر به شخص معينى نيست . درست مثل اين است كه گفته شود : « من سرق فاقطع يده » و « من زنى فاجلده » زجاج گويد همين قول صحيح است ، علت اينكه بر سر خبر « فاء » در آمده ، همان شرط مقدر است . ميگويند در قرائت ابن مسعود « السارقون و السارقات فاقطعوا ايمانهم » آمده است . علت اينكه « ايدى » را جمع آورده ، نه مثنّى ، اين است كه : مقصود قطع دست راست هر زن و مرد دزدى است . بديهى است كه هر كسى بيشتر از يك دست راست ندارد . فراء گويد : اعضاى بدن ، هر وقت به مثنى يا جمع ، اضافه شوند ، به لفظ جمع مىآيند مثل : « رؤوسهما ، ظهورهما ، بطونهما » و در قرآن كريم ، « إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما » ( تحريم 4 ) وى اضافه مىكند كه : علت جمع آوردن اين است كه اكثر اعضاى بدن ، زوج هستند ، بنا بر اين وقتى كه اضافهء به مثنى و جمع شوند ، حتماً بيشتر از دو تا خواهند بود . در مواردى هم كه اعضا به