سوگند دروغ و خيانت مستوجب گناه شده‌اند . سعيد بن جبير گويد : مقصود ، دو وصى است . برخى گفته‌اند : منظور از استحقاق گناه ، استحقاق عقوبت است مثل : « إِنِّي أُرِيدُ أَنْ تَبُوءَ بِإِثْمِي وَ إِثْمِكَ » ( 29 همين سوره : من مىخواهم كه عقوبت گناه من و گناه خودت را تحمل كنى ) فَآخَرانِ يَقُومانِ مَقامَهُما : دو نفر ديگر به جاى دو شاهدى كه خارج از دين ما هستند ، قرار مىگيرند . مِنَ الَّذِينَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْأَوْلَيانِ : بايد دو نفر كه به ميت ، اولويت دارند و وصيت او حقى است براى آنها جايگزين آن دو خائن بشوند . « 1 » معناى « الاوليان » كسانى است كه به ميت ، قريب‌تر هستند . يا كسانى است كه به قسم سزاوارتر باشند ، زيرا آن دو مسيحى مدعى شدند كه ظرف را از ميت خريده‌اند . بنا بر اين ، وظيفهء وارثان است كه قسم بخورند ، زيرا قسم بر منكر است . مثل اينكه كسى اقرار كند به طلب ديگرى ولى ادعا كند كه طلب او را پرداخته است ، در اين صورت ، وظيفهء طلبكار ، قسم است نه بدهكار . ابن عباس و شريح گويند : منظور افراد مسلمان است كه براى شهادت ، از افرادى غير مسلمان ، صالحترند . فَيُقْسِمانِ بِاللَّهِ لَشَهادَتُنا أَحَقُّ مِنْ شَهادَتِهِما : و سوگند ياد ميكنند كه شهادت ما و گفتار ما دربارهء وصيت ميتمان ، براى قبول سزاوارتر و از شهادت آنها براستى و واقعيت ، نزديكتر است . ابن عباس گويد : آنها سوگند ياد مىكنند كه سوگندشان بهتر از سوگند آن دو شاهد خائن است . پس مقصود از شهادت ، قسم است . زيرا هر دو براى اثبات ادعا به كار مىروند .

--> ( 1 ) - نظر مؤلف ، در اين معنى اين است كه « الاوليان » بدل است از ضمير « يقومان » و فاعل « استحق » ضمير و عايد به « وصيت » باشد . احتمال ديگر وى اين است كه : بدل باشد از « آخران » و ابدال معرفه از نكره ، مانعى ندارد . يا اينكه « الاوليان » مبتدا و خبر آن « فَآخَرانِ يَقُومانِ مَقامَهُما مِنَ الَّذِينَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ » است .