الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
20
تفسير مجمع البيان (فارسى)
ميبرد ، اينان شعر زيرا از زبان برخى از زندانيان نقل كردهاند : خرجنا من الدنيا و نحن من اهلها * فلسنا من الاحياء فيها و لا الموتى اذا جاءنا السجّان يوماً لحاجة * عجبنا و قلنا جاء هذا من الدنيا يعنى با اينكه اهل دنيا هستيم از دنيا خارجيم . ما نه مرده هستيم و نه زنده ! هنگامى كه زندانيان براى كارى نزد ما مىآيد ، تعجب ميكنيم و ميگوييم از دنيا آمده است . ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيا وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ : اين است خوارى آنها در دنيا و در آخرت بر ايشان عذابى بزرگ است . اين آيه دلالت دارد بر بطلان قول كسانى كه ميگويند ، حد ، كيفر معاصى است ، زيرا خداوند مىفرمايد : بعد از كيفرهاى دنيوى در آخرت نيز گرفتار عذاب عظيم هستند . با اينكه بر آنها اقامهء حد شده است و مقصود اين است كه با اقامهء حد سزاوار كيفر عظيم هستند . در عين حال ممكن است خداوند آنان را به لطف و كرم خود عفو و آن عذاب اكبر را با فضل خود از ايشان اسقاط كند . إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَقْدِرُوا عَلَيْهِمْ : پس از بيان كيفر محارب ، در اينجا حكم آنانى كه پس از محاربه و فساد توبه كرده و هنوز هم گرفتار نشدند ، بيان مىكند . اينان از كيفر مصون هستند . لكن اگر كسى بعد از گرفتارى توبه كند ، نفعى ندارد و بايد كيفر به بيند . فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ : بدانيد كه خداوند آمرزگار و رحيم بوده ، توبهء آنان را مىپذيرد و آنها را ببهشت ميبرد . دلالت آيه : بعضى معتقدند كه : - توبهء از معصيت ، با دست زدن به معصيت ديگر صحيح نيست ، البته با توجه با اينكه عمل بعدى معصيت است . لكن خداوند متعال در اين آيه ، حكمى را بر توبه معلق كرده است كه معلوم مىشود اقدام به معصيت ديگر لطمهاى به آن وارد نميسازد .