الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
193
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيهء 100 لغت استواء : استوا بر چهار قسم است : مساوى بودن در مقدار ، مساوى بودن در مكان ، مساوى بودن در رفتن و مساوى بودن در انفاق . از همان معناى « استواى در مكان » اين كلمه به معناى « استيلا » نيز به كار رفته است ، زيرا تا استواى در مكان نباشد ، چنين تمكن و اقتدارى حاصل نمىشود . خبيث : چيز پست . اعجاب : خوشحال شدن از امرى تعجب آور . « عجب » به معناى خودخواهى نيز از همين باب و مذموم است . مقصود خداوند ، در آيات پيش حرام و حلال را بيان كرد ، اكنون براى بيان اينكه اينها با هم مساوى نيستند ، مىفرمايد : - قُلْ لا يَسْتَوِي الْخَبِيثُ وَ الطَّيِّبُ : حسن و جبايى گويند : يعنى به آنها بگو حرام و حلال مساوى نيستند . سدى گويد : يعنى كافر و مؤمن مساوى نيستند . وَ لَوْ أَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيثِ : اگرچه بسيارى كارهاى حرام ، شما را به شگفتى وادارد ، زيرا در كار حرام - اگرچه بسيار باشد - بركتى نيست . حال آنكه در حلال - اگر چه كم باشد - بركت است . برخى گويند : اين خطاب به پيامبر اسلام و مقصود ، امت اوست . فَاتَّقُوا اللَّهَ يا أُولِي الْأَلْبابِ : اى خردمندان ، از كارهاى حرام بپرهيزيد . لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ : شايد رستگار شويد و به ثواب بزرگ و نعمت ابدى برسيد .