الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
18
تفسير مجمع البيان (فارسى)
شير و بول شتران استفاده كردند و حالشان بهتر شد ، به شبانان حمله ور شدند و شتران بيغما بردند و از اسلام مرتد شدند . پيامبر آنها را گرفت . دست و پايشان را بريد و چشمشان را بيرون آورد . اكثر مفسران گويند : آيه دربارهء راهزنان نازل شده است . عموم فقها همين نظر را برگزيدهاند . مقصود در آيهء پيش خداوند به مسألهء آدمكشى اشاره كرد ، بدنبال آن دربارهء راهزنان و حكم ايشان فرمود : - إِنَّما جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ اللَّهَ : كسانى كه با اولياى خدا مىجنگند . نظير « إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ » ( احزاب 57 : آنان كه دوستان خدا را مىآزارند . ) وَ رَسُولَهُ : و با رسول خدا جنگ ميكنند . وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً : و در روى زمين فساد ميكنند . از اهل بيت روايت است كه : « محارب » كسى است كه سلاح بردارد و در شهر يا خارج شهر ، در راهها ايجاد ناامنى كند ، زيرا دزد مسلح ، چه در شهر باشد و چه در غير شهر ، تفاوتى ندارد . مذهب شافعى و اوزاعى و مالك ، نيز همين است : ابو حنيفه و اصحابش گويند : « محارب » كسى است كه : در بيرون شهر راهزنى كند . از عطاء خراسانى نيز همين طور روايت شده است . زجاج گويد : مقصود اين است كه جزاى آنهايى كه با خدا و رسول بجنگند و در زمين فساد كنند ، فقط همين است كه خدا فرمود : زيرا هر گاه كسى بگويد : جزاى تو دينارى است ، ممكن است چيز ديگرى هم باشد و هر گاه بگويد : جزاى تو تنها دينارى است ، يعنى غير از دينار چيز ديگرى نيست . أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ : تنها جزاى آنان ، كشتن يا بدار آويختن يا بريدن دستها و پاهاست . امام باقر ع و امام صادق ع مىفرمايند : جزاى محارب ، باندازهء استحقاق اوست . اگر آدمكشى كرده ، بايد كشته شود . اگر علاوه بر اين مال مردم را هم برده ، بايد كشته و بدار آويخته شود و اگر تنها مال مردم را