الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
163
تفسير مجمع البيان (فارسى)
به نخوردن شراب . 2 - سوگندى كه عمل به مفاد آن معصيت و ترك آن طاعت است . در اين صورت به نظر اصحاب ما مخالفت سوگند ، كفاره ندارد . فقهاى ديگر در اينباره اختلاف دارند ، مثل سوگند بر ترك نماز . 3 - سوگند بر كارى كه مباح است . مثل اينكه قسم بخورد كه فلان لباس را نپوشد . مخالفت چنين سوگندى بدون هيچ خلافى ، كفاره دارد . ذلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمانِكُمْ إِذا حَلَفْتُمْ : اينهاست كفارهء مخالفت سوگندهاى شما . زيرا خود سوگند ، كفاره ندارد ، بلكه مخالفت آن كفاره دارد . اگر پيش از مخالفت سوگند ، كفاره بدهد ، شافعى گويد : كافى است و ابو حنيفه گويد : كافى نيست . وَ احْفَظُوا أَيْمانَكُمْ : در اينباره دو قول است : ابن عباس گويد : منظور اين است كه سوگند نخوريد . ديگران گويند : منظور اين است كه : از مخالفت سوگند خوددارى كنيد . جبايى همين قول را اختيار كرده و همين قول قويتر است ، زيرا ترديدى نيست كه سوگند خوردن ، در صورتى كه براى كار حرام نباشد . مباح است . تنها مخالفت سوگند است كه مباح نيست . از اين آيه ، استفاده مىشود كه قسم براى كار حرام ، ارزشى ندارد ، زيرا اگر ارزشى داشت ، مخالفت آن حرام بود . بنا بر اين كفاره هم ندارد . كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ : همانطورى كه خداوند حكم كفاره و ساير احكام ، براى شما بيان كرد ، آيات و فرايض خود را براى شما بيان مىكند كه او را شكر كنيد .