الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

93

تفسير مجمع البيان (فارسى)

پس از ذكر محرمات نسبى به ذكر محرمات سببى مىپردازد و مىفرمايد : وَ أُمَّهاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ : زنانى كه انسان از پستانشان شير خورده است ، مادر مىنامند بخاطر اينكه ازدواج با ايشان حرام است ، خواه مادر رضاعى خود انسان يا مادر رضاعى پدر يا مادر يا . . . باشند و همچنين مادر رضاعى زنى كه به انسان شير داده و مادر رضاعى مردى كه پدر رضاعى انسان است ، داخل در همين حكم است . وَ أَخَواتُكُمْ مِنَ الرَّضاعَةِ : يعنى خواهران رضاعى شما و دختران زنى كه به انسان شير داده است . اينها بر سه دسته‌اند : 1 - دخترى كه از پستان مادر نسبى شخص شير خورده ، لكن شير متعلق به پدر او نبوده بلكه متعلق به شوهر مادر بوده است . 3 - دخترى كه از پستان زن پدر - نه مادر - شخص شير خورده است . مادر و خواهر رضاعى بواسطهء شير حرام مىشوند و اگر شير نباشد ، حرمتى نيست و تمام كسانى كه از راه نسب بر انسان حرام مىشوند ، مثل آنها از راه شير حرام مىشوند . زيرا پيامبر گرامى فرمود : « خداوند از راه شيرخوارگى چيزهايى را كه از راه خويشاوندى ، تحريم كرده ، حرام شمرده است » بنا بر اين آن هفت گروهى كه از راه خويشاوندى حرام شمرده شده‌اند ، از راه شيرخوارگى نيز حرام شمرده مىشوند يعنى : مادر رضاعى ، خواهر رضاعى ، دختر رضاعى ، عمه رضاعى ، خاله رضاعى ، دختر برادر رضاعى و دختر خواهر رضاعى . در مبحث رضاع بايد در سه قسمت بحث كرد : 1 - در بارهء مدت رضاع ، كه مورد اختلاف است . اگر علما مىگويند : رضاع در صورتى مؤثر است كه در ظرف مدت دو سال شير خوردن طفل انجام شود و مذهب اصحاب ما نيز همين است . چنان كه شافعى و ابو يوسف و محمد نيز بر همين عقيده‌اند . ابو حنيفه گويد : مدت رضاع دو سال و نيم است . مالك گويد : مدت آن دو سال و يك ماه است و اتفاق كرده‌اند كه شير دادن بچهء بزرگ ، بى اثر است . 2 - در بارهء مقدار رضاع ، كه نيز مورد اختلاف است . ابو حنيفه گويد : كم و زياد آن موجب حرمت مىشود . از ابن عمر و ابن عباس نيز روايت شده است و مذهب