الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

81

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيهء 20 و 21 لغت قنطار : مال بسيار ، اين كلمه از قنطره بمعنى ، پل گرفته شده . قنطر بمعنى داهيه نيز از همان است زيرا در بزرگى به پل شبيه است مىگويند : « قنطر فى الامر » يعنى بدون اينكه حاجتى باشد او را در كلام بزرگ ساخت . بهتان : دروغ و نسبت ناروا ، اصل اين كلمه از تحير است مثل : فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ ( سوره بقره 258 ) يعنى شخص كافر بواسطه نداشتن دليل متحير شد . بنا بر اين بهتان ، آن دروغى است كه صاحب خود را بواسطهء بزرگى خود حيران مىسازد . افضاء : رسيدن دو چيز به يكديگر بطورى كه يكديگر را لمس كنند . اصل اين كلمه از فضاست كه به معناى گشادى است . اعراب بهتانا : مصدرى است كه جاى حال نشسته . و اثما : نيز همين حالت را دارد يعنى : « ا تأخذونه مباهتين و آثمين » مقصود خداوند در آيهء پيش مردم را تشويق كرد كه زنان خود را با حسن معاشرت نگهدارى كنند . اكنون بمردانى كه مىخواهند زنان را طلاق گفته و همسران ديگر اختيار كنند . مىفرمايد : وَ إِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ مَكانَ زَوْجٍ : و اگر خواستيد زنى را بجاى زنى ديگر قرار دهيد . وَ آتَيْتُمْ إِحْداهُنَّ قِنْطاراً : و زنى را كه طلاق مىدهيد ، مال بسيارى داده‌ايد . بنا بر آنچه كه در بارهء كلمهء قنطار گفته شده : قنطار ، پوست گاوى است كه پر از طلا