الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

68

تفسير مجمع البيان (فارسى)

فَآذُوهُما : آنها را اذيت كنيد . در معناى اذيت ، دو قول است : 1 - ابن عباس گويد : آنها را سرزنش كنيد و با كفش بزنيد . 2 - قتاده و سدى و مجاهد گفته‌اند : منظور توبيخ و سرزنش است . در بارهء اذيت و حبس اختلاف كرده‌اند كه چگونه بوده است . حسن گويد : اذيت مقدم بود ، حبس مؤخر . ترتيب نزول اين دو آيه نيز مقدم و مؤخر است و آيهء آخر ، ابتدا نازل گرديد ، بنا بر اين كيفر زناكار به اين ترتيب است : اذيت ، حبس ، تازيانه يا سنگسار . سدى مىگويد : زن و مرد غير بكر را بايد زندان كرد و زن و مرد بكر را اذيت كرد . برخى گفته‌اند : حبس براى زنان و اذيت براى مردان بود . فراء گويد : آيهء اخير آيهء قبل را نسخ كرده است . فَإِنْ تابا وَ أَصْلَحا فَأَعْرِضُوا عَنْهُما : اگر توبه كنند و عمل خود را اصلاح كنند آنها را عفو كنيد و از اذيتشان خوددارى كنيد . إِنَّ اللَّهَ كانَ تَوَّاباً رَحِيماً : خداوند توبهء بندگان را قبول و به آنها رحم مىكند . جبائى گويد : در اين آيه دلالت است بر اينكه قرآن با سنت نسخ مىشود زيرا حكم اين آيه بوسيله حكم رجم يا حكم رجم و تازيانه نسخ شده است و رجم حكمى است كه از سنت استفاده شده است . كسى كه نسخ قرآن را به سنت جايز نمىداند ، مىگويد اين آيه با حكم تازيانه زدن نسخ شده و رجم چيزى است كه بر تازيانه اضافه شد . اما حكم اذيت منسوخ نيست ، چه زناكار را اذيت و ملامت مىكنند ، لكن تنها باذيت و ملامتش اكتفاء نمىكنند ، بلكه او را تازيانه مىزنند يا سنگسار مىكنند .