الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

308

تفسير مجمع البيان (فارسى)

دروغ گويد و اظهارش از روى حقيقت نيست ، عجله مكنيد . وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً : به كسى كه شما را به تحيت اهل اسلام سلام دهد يا بدليل اينكه پيرو كيش شماست ، با شما مسالمت كند ، مگوييد : ايمانت دروغين است و اسلام تو از روى ترس از كشته شدن است . يا اينكه مگوييد : در امان نيستى . تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا : و مقصود شما از اين واكنش ، طلب غنيمت و مال و متاع زندگى دنياست كه بقا و دوامى ندارد . فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ كَثِيرَةٌ : و اگر خداوند را اطاعت كنيد و امر او را گردن نهيد ، از قدرت او نعمتها و روزيهاى بيشترى مىتوان اميد و انتظار داشت . و برخى گفته‌اند : يعنى اگر از كشتن مؤمن ، خوددارى كنيد ، پيش خداوند پاداشهاى بسيارى براى شما ذخيره شده است . كَذلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ : در بارهء معناى اين جمله اختلاف شده است : سعيد بن جبير گويد : يعنى همانطورى كه اين مؤمن مقتول ايمان خود را از مردم خود پوشيده مىداشت براى اينكه از ايشان به او صدمه و آسيبى نرسد ، شما نيز سابقاً دين خود را از مردم خود مخفى مىداشتيد كه مبادا به شما صدمه‌اى برسانند . ابن زيد و جبايى گويند : يعنى همانطورى كه اين مقتول كافر بود و خداوند او را هدايت كرد ، شما نيز كافر بوديد و بوسيلهء خداوند متعال هدايت شديد . مغربى گويد : يعنى شما نيز خوار و تنها بوديد و هر گاه تنها بجايى مىرفتيد ، مىترسيديد كه گرفتار دست دشمنان گرديد . فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ : در اين باره دو قول است : 1 - خداوند بر شما منت گذاشت بوسيلهء اينكه دين خود را ظاهر كرد و اهل دين را عزت بخشيد و شما دين خود را پس از مدتها كتمان و خفا ، ظاهر كرديد . اين قول از سعيد بن جبير است 2 - يعنى خداوند توبهء شما را پذيرفت . فَتَبَيَّنُوا : مجدداً اين لفظ را تكرار مىكند و منظور اين است كه پس از طولانى