الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
300
تفسير مجمع البيان (فارسى)
وَ مَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً : كسى كه مؤمنى را از روى قصد و علم به اينكه او - مومن و قتلش حرام و خونش مصون است ، بكشد . عكرمه و ابن جريج و جماعتى گويند يعنى مومنى را بكشد در حالى كه قتلش را حلال بشمارد ، برخى گفتهاند : يعنى مومنى را بر دينش بكشد . اين معنى را عياش باسناد خود از امام صادق ع نقل كرده است . فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِيها : كيفرش جهنم و در آنجا مخلد و جاودانى است . وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ لَعَنَهُ : و خداوند بعنوان عقوبت ، او را از خير ، دور و مطرود مىسازد . وَ أَعَدَّ لَهُ عَذاباً عَظِيماً : و براى او عذابى بزرگ ، مهيا كرده است . معناى قتل عمد ظاهراً معناى قتل عمد اين است كه انسان قصد كند قتل ديگرى را بوسيلهء چيزهايى كه عادة براى قتل به كار مىرود و او را بوسيله سلاح يا سم يا سوزانيدن يا غرق كردن يا بوسيلهء چند چوب و سنگ ، بكشد زيرا همهء اينها قتل عمدى است و موجب قصاص مىشود . ابراهيم و شافعى و اصحابش نيز بر همين عقيدهاند . گروهى گويند : قتل عمد ، تنها بوسيلهء آهن صورت پذير است . سعيد بن مسيب و طاووس و ابو حنيفه و اصحابش نيز بر همين عقيدهاند . اما قتل شبه عمد ، اين است كه با چوب يا چيز ديگر كه عادة براى كشتن به كار نمىروند و معمولا موجب مرگ افراد نمىشوند كسى را بزنند و بميرد . اين نوع قتل ، خونبهايى خشونت آميز دارد زيرا بر خلاف قتل خطا كه ديهء آن بر عاقلهء قاتل بود ، در اينجا ديه را از خود قاتل ، مىگيرند . كيفر قتل عمد در اين آيه ، تهديدى بس شديد ، نسبت به كسى است كه مؤمنى را عمداً به قتل رساند . بمقتضاى اين آيهء شريفه ، قتل مؤمن حرام است و در بارهء آن سختگيرى مىشود . گروهى از تابعين گويند : آيهء ملايمت آميز : إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ ( سوره نساء آيه 48 ) بدنبال اين آيهء خشونت آميز :