گروهى را استثنا كرده ، مىفرمايد : إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ : مگر كسانى كه هم پيمان باشند با آنهايى كه ميان شما و ايشان ، قرارداد و پيمانى باشد ، بنا بر اين خون آنها محترم است و مثل هم پيمانهاى شما در امان خواهند بود . هم پيمانهاى مسلمين در بارهء اينان اختلاف كرده‌اند : از امام باقر ( ع ) روايت شده است كه : منظور هلال بن عويمر سلمى است كه با پيامبر در بارهء كسان خود پيمانى بست كه بمقتضاى آن حضرت محمد ص بايد متعرض كسانى كه با آنها روابط دوستى دارند ، نشود و آنها نيز بايد متعرض متحدين و دوستان محمد ص نشود . از اين رو خداوند دستور مىدهد كه پيامبر گرامى متعرض هم پيمانهاى ايشان نشود . سدى و ابن زيد نيز چنين گفته‌اند . عمر بن شيبه گويد : منظور بنى مدلج است . سراقة بن مالك بن جعشم مدلجى ، بعد از جنگ احد ، خدمت پيامبر آمد و او را به خدا و نعمتهاى او سوگند داد و از او عهدى گرفت كه با كسانش جنگ نكند و از آنجا كه كسان او هم پيمان قريش بودند ، قرار بر اين گذاشت كه هر گاه قريش باسلام گروش پيدا كردند ، ايشان نيز اسلام آورند . از اينرو خداوند در بارهء ايشان همان حكمى كرد ، كه در بارهء قريش كرده بود و آيه در بارهء ايشان نازل گرديد . سپس خداوند در بارهء ايشان ، استثناى ديگرى پيش آورده ، مىفرمايد : أَوْ جاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقاتِلُوكُمْ أَوْ يُقاتِلُوا قَوْمَهُمْ : يا اينكه پيش شما بيايند در حالى كه دل ايشان از جنگ با شما يا جنگ با كسان خود تنگ شده باشد و بخواهند نه بر خلاف شما باشند و نه بر خلاف ايشان . در اين صورت ، مزاحم آنها نيز نبايد بشويد و از كشتن و آزار ايشان خوددارى كنيد . على بن ابراهيم در تفسير خود گويد : منظور قبيلهء « شجع » است كه هفتصد نفر بودند و به سركردگى مسعود بن دخيله ، بمدينه آمدند . پيامبر براى ايشان بارهاى خرما فرستاد و آنها را مهمانى كرد و فرمود : « بهترين چيزها هديه‌اى است كه در وقت