الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
271
تفسير مجمع البيان (فارسى)
مقصود مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْها : كسى كه شفاعتى نيكو كند ، برايش بهرهاى از آن است . وَ مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْها : و كسى كه شفاعتى ناپسند كند ، براى او گناهى از آن است . معناى شفاعت 1 - كلبى و ابن عباس گويند : مقصود اصلاح ميان دو نفر است و هر كس ميان دو نفر اصلاح بدهد ، از اين كار پاداش مىبرد و اگر كسى ميان دو نفر سخن چينى كند ، از اين كار گناه مىبرد . 2 - مجاهد و حسن گويند : شفاعت نيكو و شفاعت ناپسند ، وساطتهايى است كه مردم براى يكديگر انجام مىدهند . گويند : هر چه كه وساطت در بارهء آن از نظر دين جايز باشد ، شفاعت نيكو و هر چه از نظر دين ، شفاعت و وساطت در بارهء آن جايز نباشد ، شفاعت ناپسند خواهد بود و اضافه مىكنند كه : اگر كسى شفاعت نيكو كند ، اجر مىبرد اگر چه شفاعتش پذيرفته نشود زيرا خداوند فرموده است : « وَ مَنْ يَشْفَعْ . . . » و نفرموده است : « و من يشفع . . . » ( كسى كه شفاعتش قبول شود . . . ) مؤيد آن ، اين دو حديث است : 1 - « اشفعوا تؤجروا » يعنى : شفاعت كنيد تا پاداش بگيريد . 2 - « من حالت شفاعته دون حد من حدود اللَّه فقد ضاد اللَّه فى ملكه و من اعان على خصومة به غير علم كان فى سخط الله حتى ينزع » يعنى : كسى كه شفاعتش جلو يكى از حدود الهى ، حايل شود ، با خداوند در سلطنتش مخالفت كرده است و كسى كه بدون علم بر نزاعى كمك كند ، در غضب خداست تا وقتى كه از اين كار جدا شود . 3 - ابو جبايى گويد : شفاعت نيكو دعاى خير براى مردم مؤمن و شفاعت ناپسند دعاى بد در بارهء ايشان است . وى اضافه مىكند كه : يهوديان در بارهء مردم مؤمن دعاى بد مىكردند و خداوند ايشان را از اين كار ، ترسانيد . 4 - برخى گويند : شفاعت در اينجا اين است كه انسان در جهاد با دشمن ، جفت و پشتيبان رفيق خود گردد ، از اين شفاعت ، بهرهء دنيويش غنيمت و پيروزى اخرويش