شخص مريض غير ممكن است و در حال سفر براى مسافر دسترسى به آب نيست ، فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً : پس خاكى جستجو كنيد و تيمم كنيد . زجاج گويد : بين اهل لغت خلافى در اين نيست كه منظور از « صعيد » سطح زمين است و اين مطلب با مذهب اصحاب ما كه تيمم را بر سنگ نيز جايز مىدانند موافقت دارد . طَيِّباً : طاهر باشد . سفيان گويد : يعنى حلال باشد و برخى گفته‌اند : خاك زراعتى باشد نه شوره‌زارى كه در آن گياهى نرويد ، چنان كه خداوند مىفرمايد : « وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ » ( سوره اعراف 58 ) يعنى سرزمين طيب گياهش باذن خدا بيرون مىآيد ) . فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ : كيفيت تيمم را با خاك پاك بيان مىدارد . در بارهء كيفيت تيمم اقوالى است : 1 - تيمم عبارت است از اينكه يك بار براى صورت و يك بار براى دستها تا مرفق ، دستها بر خاك زده شود ، اكثر فقها و ابو حنيفه و شافعى و غير از آن دو و جمعى از اصحاب ما بر اين عقيده‌اند . 2 - عمار بن ياسر و مكحول مىگويند : تيمم عبارت است از اينكه يك بار براى صورت و يك بار براى دستها تا مچ ، دستها بر خاك زده شود . مختار طبرى همين است . مذهب ما نيز در تيمم بدل از غسل همين است ولى در تيمم بدل از وضوء ، يك بار زدن دست به خاك براى مسح صورت از محل روييدن مو تا انتهاى بينى و مسح دستها از مچ تا آخر انگشتان ، كافى است : از سعيد بن مسيب نيز چنين روايت شده است . 3 - زهرى گويد : بايد تا زير بغل مسح كرد . إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا : خداوند پذيرندهء عفو است يعنى تيمم را بجاى وضو قبول مىكند و گفته‌اند : بخشاينده است . غَفُوراً : گناهان بندگان را مىپوشد و مىآمرزد . اين آيه دلالت دارد بر اينكه نماز مست صحيح نيست . بنا باجماع فقهاء شخص مست بايد قضاى نماز را بجاى آورد عقد مست نيز صحيح نيست اعم از نكاح و بيع