كسى شايستهء پرستش است كه بخشندهء نعمتها باشد و غير از خداوند كسى اين شايستگى را ندارد . سپس فرمود : وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً . در بارهء پدر و مادر به نيكى و انعام و احترام سفارش كنيد . يا اينكه خداوند شما را به نيكى در بارهء پدر و مادر سفارش مىكند . وَ بِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ : همانطورى كه نيكى در بارهء پدر و مادر بالخصوص توصيه شده است . به نيكى در بارهء عموم خويشاوندان و يتيمان و مستمندان نيز توصيه مىكند . نيكى در بارهء يتيمان ، بحفظ اموالشان و رسيدگى بزندگى ايشان و نيكى در بارهء مستمندان ، بعدم تضييع آنان و رفع نيازمندى ايشان است . وَ الْجارِ ذِي الْقُرْبى وَ الْجارِ الْجُنُبِ : ابن عباس ، مجاهد ، قتاده ، ضحاك و ابن زيد گويند : مقصود همسايگانى است كه با انسان خويشاوندى دارند و همسايگانى كه خويشاوندى ندارند . برخى گفته‌اند : منظور اين است كه : همسايهء مسلمان باشد يا همسايهء غير مسلمان كه هيچ از لحاظ دينى با انسان مناسبتى ندارد . از پيامبر گرامى روايت شده است كه : « همسايگان بر سه دسته‌اند . همسايه‌اى كه سه حق دارد : حق مسلمانى ، حق همسايگى و حق خويشاوندى . همسايه‌اى كه دو حق دارد : حق همسايگى و حق مسلمانى و همسايه‌اى كه يك حق دارد و آن مشركى است كه از اهل كتاب باشد . » « 1 »

--> ( 1 ) - بنا بر اين همسايهء مشرك هم حق همسايگى دارد ، خواه اهل كتاب باشد خواه نباشد . البته اهل كتاب يعنى يهوديان و مسيحيان - و احتمالا زردتشتيان ، قاعدة بايد مشرك نباشند ، زيرا موسى و عيسى مردم را به يكتا پرستى دعوت كرده‌اند و بنا بر اين ، پيروان ايشان بايد يكتا پرست باشند نه مشرك . لكن اينان از تعليمات اصلى پيامبران خدا منحرف گشته‌اند و در بارهء خداوند مطالبى عنوان كرده‌اند كه روح پيامبران از آنها بيزار است . از اينرو خداوند متعال به پيامبر گرامى اسلام دستور داد : « قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ لا يُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ » ( سوره توبه 29 ) يعنى با اهل كتاب كه به خدا و رسولش ايمان ندارند و آنچه خدا و رسولش حرام كرده ، حرام نمىشمارند و بدين حق گرايش پيدا نمىكنند جنگ كنيد تا با خوارى بدست خود جزيه دهند . در اين آيه يكى از نقائص آنان