الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

135

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بدنبال آن مطلب ، خداوند وظيفهء سرپرستى زنان را بمردان محول كرده ، مىفرمايد : الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ : مردان سرپرست و در تدبير زندگى و تربيت و تعليم مسلط بر زنان هستند . بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ : بواسطهء اينكه بعضى را بر بعضى فضيلت بخشيده است . اين جمله علت قيم بودن مردان را نسبت به زنان بيان مىدارد و مىگويد . بخاطر اينكه مردان از لحاظ علم و عقل و حسن راى و تصميم بر زنان برترى دارند ، سرپرستى ايشان را بمردان واگذار كرده است . وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ : ديگر بخاطر اينكه مردان مهر و نفقه بزنان مىدهند . فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ : زنان شايسته ، مطيع امر خداوند و شوهران خود هستند . قتاده و ثورى چنين گفته‌اند . و شاهد آن اين آيه است : « يا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ » « سورهء آل عمران آيهء 43 ) يعنى اى مريم ، بر طاعت خداوند قيام كن . حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ : آن زنان ، در غيبت شوهران ناموس خود را حفظ مىكنند . اين معنى از قتاده و عطا و ثورى است و ممكن است گفته شود : آنان در غيبت شوهران ، حافظ اموال ايشان بودند ، حقوق و احترامشان را حفظ مىكنند بهتر است حمل بر هر دو معنى شود ، زيرا منافاتى ميان آنها نيست ، بِما حَفِظَ اللَّهُ : به سبب اينكه خداوند ايشان را در مهرها و الزام شوهران به نفقه حفظ كرده است . برخى گفته‌اند : يعنى بواسطهء حفظ خداست كه آنها مىتوانند حافظ مال و ناموس شوهران باشند . وَ اللَّاتِي تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَ اهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضاجِعِ وَ اضْرِبُوهُنَّ : زنانى كه از عصيان آنها مىترسيد و بيم داريد كه در صدد تسلط بر شما برآيند و با شما بمخالفت پردازند ، نخست آنها را نصيحت كنيد و اگر نصيحت ، موثر واقع نشد ، آنها را در بسترشان تنها گذاريد ، اين معنى از سعيد بن جبير است . وى گويد : منظور اين است كه از آميزش با ايشان خوددارى كنيد و علت اينكه به ترك خوابگاه امر كرده ، اين است كه آميزش ، مخصوص خوابگاه است . حسن و قتاده و عطا گويد : منظور اين است