الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
128
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيهء 33 قرائت كوفيان « عقدت » را بدون الف و ديگران با الف خواندهاند . ابو على مىگويد : عائد موصول ضمير محذوفى است كه مضاف آن نيز حذف شده است يعنى « و الذين عقدت حلفهم ايمانكم » كسانى كه فعل را با الف قرائت كردهاند ، كلام را بر معنى حمل كردهاند چه در هر يك از دو طرف يمين است و فعل بايد از باب مفاعله باشد و كسانى كه بدون الف قرائت كردهاند كلام را حمل بر لفظ « ايمان » كردهاند : زيرا فعل به صاحبان يمين نسبت داده نشده بلكه به خود يمين نسبت داده شده است . لغت مولى : آزاد كننده ، آزاد شده ، پسر عمو ، وارثان ، هم سوگند ، ولى صاحب اختيار ، بزرگى كه مطاع است ، سزاوارتر و بهتر نسبت به چيزى . اصل در همهء معانى همين معناى اخير است ، آزاد كننده ، مولى است ، چون به ارث آزاد شده سزاوارتر است . آزاد شده مولى است چون به يارى آزاد كننده سزاوارتر است . پسر عمو نيز به يارى شخص سزاوارتر است . وارثان بميراث ميت سزاوارترند . هم سوگندها بخاطر پيمانى كه با يكديگر بستهاند نسبت به يكديگر سزاوارترند . ولى صاحب اختيار ، به يارى شخص سزاوارتر است . بزرگى كه مطاع است نسبت به تدبير حال اطاعت كنندگان خود از ديگران سزاوارتر است . در حديث است كه : « زنى كه بدون اذن مولايش ازدواج كند . . . » يعنى كسى كه نسبت به عقد او از ديگران سزاوارتر است . ابو عبيده در بارهء النَّارُ هِيَ مَوْلاكُمْ ( سوره حديد 15 ) گفته است : يعنى آتش به شما سزاوارتر است . ايمان : جمع يمين است و يمين اسمى است كه براى قسم ، دست و قوت ،