الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
119
تفسير مجمع البيان (فارسى)
إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ : اگر از گناهان كبيرهاى كه شما را از آنها نهى كردهاند ، اجتناب كنيد ، بديهاى شما را مىپوشانيم . در بارهء « گناه كبيره » اختلاف شده است : از سعيد بن جبير و مجاهد روايت شده است كه گناه كبيره آن است كه در دنيا حد و در آخرت كيفر داشته باشد . ابن عباس مىگويد : هر گناهى كه خداوند از آن نهى كرده ، كبيره است . عقيده اصحاب ما نيز همين است زيرا گفتهاند : همه گناهان ، از لحاظ زشتى ، كبيرهاند ، لكن برخى از برخى بزرگترند و هيچ گناهى كوچك نيست و اگر كوچك باشد ، نسبت بگناهى است كه از آن بزرگتر و كيفر آن شديدتر است . اين دو قول به يكديگر نزديكند . معتزله گويند : گناه صغيره آن است كه كيفر آن نسبت به ثواب و اجر انسان كمتر باشد . معتزله اتفاق دارند بر اينكه : عتابى كه بر گناهان كوچك ، لازم است ، حبط و زايل مىشود ، ولى آيا به همان اندازه ، از ثواب و اجر انسان كاسته مىشود يا نه ؟ ابو هاشم و كسانى كه قائل به موازنه هستند ، مىگويند : آرى ، ولى ابو على جبايى گويد : چنين نيست ، بلكه گناه كوچكتر از درجهء اعتبار ساقط مىشود و اجر و ثواب بزرگتر ، بدون هيچگونه كم و كاستى به حال خود باقى مىماند . در نظر معتزله ، گناه كبيره آن است كه كيفر آن از ثوابهايى كه از شخص سر زده بزرگتر باشد ، آنان مىگويند : بدينترتيب ، گناه صغيرهاى شناخته نشده است . هر معصيتى ممكن است نسبت به كارهاى نيكوى انسان ، صغيره باشد يا كبيره . ما اگر در صدد تعريف گناه صغيره برآييم ، در حقيقت ، افراد را بسوى آن تشويق مىكنيم ، زيرا وقتى آنها فهميدند كه در انجام آن ضررى دامنگيرشان نمىشود ، اگر تمايلى در آنها پيدا شود ، گناه را مرتكب مىشوند . گويند : با اجتناب از كباير ، آمرزش صغاير حتمى است و مؤاخذهاى بر آن نيست از آيه هم چيزى غير از اين ، استنباط نمىشود ، زيرا بنا به روايت كلبى از ابن عباس ، معناى آن اين است : « اگر از گناهانى كه حد و كيفر اخروى دارند ، اجتناب كنيد ، جز آنها را از اين نماز تا نماز ديگر و از اين جمعه تا جمعهء ديگر و از اين رمضان تا