الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

7

تفسير مجمع البيان (فارسى)

استغفر اللَّه ذنباً لست محصيه * رب العباد اليه الوجه و العمل « 1 » كه معناى آن اين است مقصود در عبادت و پرستش او است . كلبى ميگويد : منظور اين است : در همان سوى خدا مىداند و مىبيند پس بخوانيد او را بهر سوى كه توجه پيدا كرديد مانند آيهء شريفهء : « يُرِيدُونَ وَجْهَهُ » « 2 » يعنى او را بسبب دعا اراده ميكنند و در جاى نزديك كلمهء « هنا » و در جاى دور كلمهء « ثم » و « هناك » به كار ميرود و در « كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ » « 3 » نيز منظور از وجه خداوند است و همين طور « وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ » « 4 » كه معناى آن و باقى ميماند پروردگار تو مىباشد . ابو على و رمانى ميگويند منظور از « فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ » اين است كه آنجا رضوان خداوند است يعنى طرفى است كه به رضوان خدا منتهى مىشود همانطور كه گفته مىشود « هذا وجه الصواب » اين جانبى است كه بدرستى ميگرايد . إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ . . . - خداوند بىنياز است . ابو عبيده ميگويد : يعنى بىنياز است از فرمانبردارى شما و آن را تنها براى منافع شما اراده كرده است . زجاج ميگويد : رحمت او وسيع است و از اينرو در شريعت توسعه داده است . برخى گفته‌اند : دائره قدرت او وسيع است و هر عملى را بخواهد انجام ميدهد . عليم . . . - دانا است . راههاى حكمت و مصلحت را ميداند پس دستورات او را زودتر و سريعتر انجام دهيد .

--> ( 1 ) تقاضاى مغفرت دارم از خدا نسبت بگناهايى كه از لحاظ كثرت نميتوانم بشمار در آورم و بسوى پروردگار بندگان است قصد در مقام پرستش و عمل . ( 2 ) سورهء 18 آيه 28 اراده ميكنند وجه او را يعنى خود او را . ( 3 ) سورهء 28 آيه 88 هر چيزى فنا پذير است مگر وجه او يعنى خود او . ( 4 ) سورهء 55 آيه 27 و باقى ميماند وجه پروردگار تو يعنى خود او .