الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
40
تفسير مجمع البيان (فارسى)
مردم اين احترام را از شريعت ابراهيم عليه السلام فرا گرفته تا زمان پيغمبر اسلام صلى اللَّه عليه و آله رعايت ميكردند . وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى . . . - مقام ابراهيم را جايگاه نماز قرار دهيد در تعيين مقام ابراهيم ( ع ) 4 قول است 1 - طبق روايتى كه از حضرت صادق عليه السلام نقل گرديده است « مقام ابراهيم » همان نقطهاى كه در مسجد الحرام به اين نام معروف است . شخصى از آن حضرت پرسيد ، كسى كه طواف واجب خود را بجا آورد ولى فراموش كرد كه نماز طواف را در « مقام ابراهيم » بخواند وظيفهاش چيست ؟ حضرتش فرمود : « در همان مقام بعد از چند روز هم كه باشد بايد نماز طواف را بجا بياورد زيرا خداوند ميفرمايد : اتخذوا من مقام ابراهيم مصلّى » . 2 - ابن عباس ميگويد : « تمام نقاطى كه اعمال حج از قبيل طواف و سعى و وقوف و ذبح در آنها انجام ميگيرد مقام ابراهيم است » . 3 - عطا ميگويد « مقام ابراهيم عبارت است از عرفه و مزدلفه و محلّى كه در آن رمى حجرات انجام ميگردد » . 4 - مجاهد ميگويد همهء « حرم مقام ابراهيم است » . قول اوّل روشنتر و صحيحتر است زيرا مردم از مقام ابراهيم همان نقطهاى را كه در مسجد الحرام به اين نام معروف است ميفهمند . « در مقام ابراهيم » دلالت روشنى بر نبوّت حضرت ابراهيم عليه السلام موجود است زيرا هم اكنون اثر پاى آن حضرت در روى سنگ كاملًا نمايان است و اين موضوع معجزهاى براى وى محسوب مىشود كه خداوند سنگ را زير پاى او مانند گل ، نرم قرار داده است . سنگهاى بهشتى از حضرت باقر عليه السلام نقل شده است كه خداوند سه قطعه سنگ را از بهشت