مقدمه مؤلف مؤلف مجمع البيان پس از خطبهء مفصل مشتمل بر حمد و ثناى الهى و بيان عظمت علم و بويژه علم قرآن و نيز بيان سبب تأليف مجمع البيان ، مقدماتى را كه مشتمل بر هفت فن است ذكر مىكند و دانستن آنها را براى ورود در شناسايى قرآن لازم ميداند و آن فنون از اينقرارند : فن اول در تعداد آيات قرآن و فائده شناختن آن آنچه اهل كوفه در شمارش آيات بيان كرده‌اند صحيح‌تر از آن است كه ديگران گفته‌اند زيرا آنان از امير المؤمنين على بن ابى طالب گرفته‌اند . و آنچه از رسول اكرم نقل شده است كه فرمود : فاتحه هفت آيه دارد كه يكى از آنها « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » است ، قول اهل كوفه را در تعداد آيات سوره حمد تأييد مىكند . عدد اهل مدينه منسوب است به ابى جعفر يزيد بن قعقاع قارى و شيبة بن نصاح كه مدنى اول و اسماعيل بن جعفر كه مدنى اخير مىباشد . بعضى گفته‌اند : مدنى اول « حسن بن على بن ابى طالب عليه السلام و عبد اللَّه بن عمر » و مدنى اخير ابو جعفر و شيبة و اسماعيل ميباشند ولى قول اول مشهورتر است . عدد اهل بصره منسوب است به عاصم بن ابى الصباح جحدرى و ايوب بن متوكّل كه با هم اختلاف ندارند جز در يك آيه و آن « قالَ فَالْحَقُّ وَ الْحَقَّ أَقُولُ » « 1 » است كه جحدرى بر خلاف ايّوب آن را يك آيه شمرده است . عدد اهل مكه منسوب است به مجاهد بن جبر و به اسماعيل مكّى و بعضى گفته‌اند كه عدد آنها به كسى منسوب نيست بلكه در مصاحفشان ديده شده است كه بالاى هر آيه سه نقطه گذارده‌اند . عدد اهل شام منسوب است به عبد اللَّه بن عامر . و فائده شناختن آيات اينست كه خواننده قرآن وقتى با انگشتان خود آنها را

--> ( 1 ) آيه 84 از سوره