الواحدي النيسابوري (مترجم: ذكاوتى قراگزلو)
17
أسباب نزول الآيات (اسباب النزول) (فارسى)
سورهء بقره سورهء بقره بىخلاف مدنى است . احمد بن محمد بن ابراهيم با اسناد از عكرمه روايت مىكند : نخستين سورهاى كه در مدينه نازل شد بقره است . الم ذلِكَ الْكِتابُ ( آيات 2 - 5 ) . ابو عثمان زعفرانى با اسناد از مجاهد نقل مىكند كه چهار آيه اول بقره [ بعد از بسم الله ] دربارهء مؤمنان و دو آيهء بعد دربارهء كافران و سيزده آيهء بعدى دربارهء منافقان است . إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا . . . ( آيهء 6 ) . ضحاك گويد : اين آيه دربارهء ابو جهل و پنج تن از خاندان وى نازل شد . كلبى گويد : دربارهء يهود است . وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا . . . ( آيهء 14 ) . كلبى از ابو صالح از ابن عباس روايت مىكند كه اين آيه دربارهء عبد اللّه بن ابىّ و يارانش نازل شد ، بدين شرح كه يك روز بيرون آمدند و به عدهاى از صحابهء پيامبر برخوردند . عبد اللّه به يارانش گفت اينك بنگريد كه چگونه اين سفيهان را از شما بر مىگردانم . پس پيش رفت و دست ابو بكر را گرفته گفت : مرحبا به صديق و سرور بنى تيم ، پير مسلمانان و يار غار پيغمبر ( ص ) و بذل كنندهء مال و جان . سپس دست عمر را گرفت و گفت : مرحبا به سرور بنى عدى ، داور نيرومند طبق دين خدا و بذل كنندهء مال و جان براى رسول اللّه ( ص ) . سپس دست على ( ع ) را گرفت و گفت : مرحبا به پسر عم و داماد رسول خدا و سرور بنى هاشم بعد از رسول خدا ؛ و دو گروه جدا شدند . آنگاه عبد اللّه بن ابىّ به يارانش گفت رفتار مرا ديديد ؟ شما نيز همين روش در