محمد بن جرير الطبري (مترجم: جمعى از علماء در نيمه دوم قرن چهارم)
1087
جامع البيان عن تأويل آي القرآن (تفسير طبرى) (فارسى)
استخان گوشت و پوست بر پوشانيدم ، و از ميان اين همه خلقى به اين نيكوى و بدين راستى و زيبايى و عاقل و دانا بيرون آوردم . پس گفتم تبارك اللَّه احسن الخالقين . از بهر آن كه سزاوار اين صفت بودم « 1 » و قدرت و توانايى خويش پيدا كردم . و امّا اين كه گفت جلّ جلاله : نسارع لهم فى الخيرات بل لا يشعرون . « 2 » گفتا ما اين بندگان را از مسلمانان همى بشتابيم « 3 » اندر نيكيها و لكن ايشان همى ندانند . و اين بشتافتن كه خداى عزّ و جلّ همى ياد كند پيدا كردن حجّتها است كه مر خلق را پند دادست « 4 » ، و اين حجّتها پيغامبراناند عليهم الصّلاة و السّلم كه بفرستاد بخلقان و بندگان خويش و آن صد هزار و بيست و چهار هزار بودند و از ايشان صد و سيزده « 5 » مرسل بودند ، و آن ديگران همه پيغامبرى اندر خواب ديدند . و آن پيغامبران كه مرسل بودند جبريل عليه السّلم پيش ايشان آمد و رسالت آورد و وحى آورد از حضرت عزّت جلّ جلاله ، و اول ايشان آدم بود عليه السّلم و آخر همه محمّد رسول اللَّه بود صلوات اللَّه عليه و عليهم اجمعين . و پيغامبر ما را صلوات اللَّه عليه پيغامبرى داد هم برسالت جبريل عليه السّلم كه رسالت همى آورد سوى او ، و هم بخواب بنمود او را « 6 » ، تا فضيلت هر دو او را حاصل باشد ، چنان كه ابرهيم خليل عليه السّلم را كه هم جبريل بوى آمد و پيغام آورد و هم در خواب ديد ، و ديگر پيغامبران را اين نبود يا رسالت به زبان جبريل عليه السّلم شان فرستاد ،
--> ( 1 ) سزاوار چنين گفت بودم . ( بو ) ( 2 ) سورة المؤمنون 56 . ( 3 ) بشتابانيم . ( بو ) ( 4 ) پيدا كرده است . ( بو ) ( 5 ) و آن صد و بيست و چهار هزار پيغامبر بود ، از آن سيصد و سيزده . ( بو ) ( 6 ) كه پيغام آورد و هم بخواب كه بنمودش . ( بو ) - كه پيغامبرى همى آورد سوى او و هم كه بخواب بنمود وى را . ( صو )