محمد بن جرير الطبري (مترجم: جمعى از علماء در نيمه دوم قرن چهارم)

342

جامع البيان عن تأويل آي القرآن (تفسير طبرى) (فارسى)

176 - مىپرسند ترا . بگوى : خداى مى جواب كند شما را اندر ميراث بخشيدن « 1 » ، اگر مردى بميرد نيست او را فرزند ، [ و ] او راست خواهرى ، او راست نيمى زانچه دست بداشت ؛ اوست ميراث دار او اگر نباشد او را فرزند ؛ اگر باشند دو دختر ايشان راست دو سه يك از آنچه دست بداشت ؛ و اگر باشند برادران مردانى و زنانى هر نرى چند بهره دو ماده . پيدا كرد خداى شما را كه گم نشويد ، [ و ] خداى به همه چيزى داناست * « 2 » مولود پيغامبر صلّى اللَّه عليه و سلّم و اين قصّه‌ها كى بدين سورة النساء اندرست برخى ياد كرده شد ، و برخى ياد كنيم ، و برخى اندر جايهاى ديگر ياد كرده آيد . اكنون ياد كنيم ولادت پيغامبر عليه السّلام و حديث نوشروان ، و آن علامتها كه پيغامبر ما را بود عليه السّلام ، و آنچ پديدار آمد پيش از آن كه وحى آمد او را از نشان پيغامبرى ، تا اين آيت كه خداى عزّ و جلّ گفت : يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمُ الرَّسُولُ بِالْحَقِّ مِنْ رَبِّكُمْ فَآمِنُوا خَيْراً لَكُمْ « 3 » . و آن ديگر آيت كى گفت عزّ و جلّ :

--> ( 1 ) اندر كلاله . ( خ ) - اندر بىپدر و مادر و بىفرزند . ( صو ) ترجمهء : كلاله . ( رجوع شود بآيهء 12 از همين سوره ) ( 2 ) ترجمهء اين آيه از نسخهء « صو » : همى پرسند ترا . بگو يا محمد : خداى پاسخ كند شما را اندر بىپدر و مادر و بىفرزند . اگر مردى هلاك شود كه نباشد مر او را فرزندى و مر او را باشد خواهر پدرى مادرى يا پدرى ، مر آن خواهر را باشد نيمه از آنچه دست بازداشت برادر ، و اين برادر ميراث يابد از خواهر وى اگر نباشد مر خواهر را فرزندى ، اگر باشد دو خواهر مر ايشان را دو بهر [ از سه بهر ] از آنچه برادر دست بازداشت ، و اگر باشند خواهران و برادران نرينگان و مادينگان ، باشد مر نر را چند بهرهء دو ماده . همى پديد كند خداى مر شما را تا گمراه نگرديد ، و خداى بهر چيزى داناست . ( 3 ) النساء 171