اخلاق و سيرو سلوك شيعى بيشتر به دنبال توحيد عملى بوده اند كه البته تلازم معنادارى نيز با توحيد نظرى دارد دراين جا فقط نگاهى اجمالى به مسئله مبدأ و معاد به گونه اى كه مبناى عملى اين مسلك مى باشد داشته باشيم و به ذكر چند نكته اكتفا مى نماييم . 1 - اساسى ترين دعوت همه انبياء الهى توحيد و نفى هر گونه گرايش و پرستش غير اوست . قرآن مىفرمايد : « و لقد بعثنا فى كل امه رسولا ان اعبدوا الله و اجتنبوا الطاغوت . ( نحل / 36 ) » در ميان هر امتى فرستاده اى را مبعوث نموديم كه بگويد خدا را پرستش و از طاغوت پرهيز كنيد . توحيد و نفى طاغوت اساس دعوت همه انبيا بوده است بدون اين دو هيچ يك از اصول ديگر معنا و مفهوم ندارد جالب است كه در اين دعوت هم اثبات است و هم نفى اثبات پرستش موجود يگانه مطلق و نفى طاغوت ، روشن است كه طاغوت نيز مفهوم وسيع و گسترده دارد و هر آنچه كه درعرض پرستش خدا قرار گيرد و معارض با آن باشد طاغوت است . شيطان ، هوا وهوسها ، دنياگراييها ، پول پرستى ها و حب جاه ومقام همه طاغوت است و وقتى توحيد به معناى واقعى براى انسان شكل گرفته كه اين ها به طور كلى نفى و طرد شده باشد . قرآن هدف خلقت انس و جن را نيز در نهايت پرستش خدا معرفى مى نمايد : « و ما خلقت الجن و الانس الا ليعبدون ( ذاريات / 56 ) » من جن و انس را نيافريدم مگر اين كه مرا بپرستند . 2 - قرآن تنها موجودمستقل را خدا معرفى مى نمايد . هيچ موجودى در عالم هستى بى اذن و اراده او كارى نمىتواند انجام دهد . عالى ترين موجود امكانى و اشرف مخلوقات وجود خاتم الانبياء حضرت محمد صلى الله عليه و آله مى باشد . قرآن با صراحت حتى از او نيز سلب استقلال وجودى نموده است و فرموده است : « فلم تقتلوهم و لكن الله قتلهم و ما رميت اذ رميت و لكن الله رمى ( انفال / 17 ) » شما آنان را نكشتيد بلكه خداوند آنان راكشت و تو تير نيفكندى بلكه خداوند افكند . نكته جالب توجه در اين كريمه اين است كه خداوند يك خطاب عام به همه جنگجويان و رزمندگان صحنه بدر دارد و مى فرمايد : شما آنها را نكشتيد بلكه خدا بود كه آنان را كشت . بديهى است كه اين خطاب شامل پيامبر نيز مىشود يك خطاب خاص نيز به شخص پيامبر صلى الله عليه و آله مى باشد شايد راز آن اين باشد كه درست است كه در مقايسه انسان ها با يكديگر پيامبر عالى ترين مرتبه كمال انسانى را به دست آورده است و تا آنجا كه ممكن بوده است يك انسان به خدا نزديك شود او به آن دست يافته است اما در مقايسه با خدا واراده مطلق او ، پيامبر نيز مانند ساير موجودات ، موجودى غير مستقل و غيرمطلق مى باشد . اراده ،