گفتگوى دوستانه و راز و نياز مغازه را ترك مى كرد ، در حالى كه نشانه هاى شادمانى در چهره اش نمايان بود . » « 1 » نام و نام آورى و شهرت براى عارفانى چون سيد على قاضى معنايى ندارد بلكه مالكيت خيالى ملك الهى و غرق شدن در فريب نكوهيده دنيا و مكر دنى آن است . « با پيگيرى و مديريت قاضى بنايى در مسجد كوفه ساخته شد قاضى وقتى كه تابلوى نسب شده به اين مضمون كه اين بنا به كوشش آيت الله قاضى انجام شده ، را ديد ، رنگش تغير كرد و چهرهاش درهم شد و نشانه هاى نارضايتى و ناخوشايندى وى آشكار كرد . عذر خواهى مسئول بنايى بر خشم وناراحتى و انكار وى مى افزود . تا اينكه فرد مسئول تيشه را از دست يكى از كارگران گرفت و كاشى را كه نام آقا حك شده بود از ميان برد و بجايش كچ گذاشت . بعد از اين كار چهره اش گشاده و شاد شد و كارم راستود و به حالت عادى برگشت . » « 2 » توحيد در ربوبيت تشريعى و معبوديت شريعت تنها از يك منبع و آن هم از سوى خداوند يكتا ربوبيت مىشود . مكتب عرفانى قاضى در ربوبيت تشريعى نيز تأكيد بر توحيد و احديت رب داشتند . « . . . معتقد بود كه شريعت راه وصول به حقايق عرفانى و توحيدى مى باشد . و به قدرى در اين مسأله جد بود كه از كوچكترين سنت و عمل استحبابى دريغ نمى كرد . » « 3 » در اين راستا وى عامل به تمام احكام شريعت بود . « من سفر بسيار كرده ام با بزرگان عالم اسلام محشور بودم و از احوال بسيارى از آنها بالمشاهده آگاهم اما حقيقتا هيچ كس را همانند آقاى قاضى تا بدين حد مقيد به آداب شرع نديده ام . » « 4 » ايشان همچنين در تعامل با مراجع و فقهاى شريعت براى آنها جايگاه ويژه ايى قائل بود و شاگردان خود را هم به اين مطلب توصيه مى كرد . وقتى سيد حسن مسقطى از سوى مرجع وقت سيد ابوالحسن اصفهانى براى ترك نجف به سمت مسقط امر شد ، اين شاگرد از استاد خود قاضى طلب راهنمايى كرد . ايشان امر كرد . « طبق فرمان آيت الله سيد ابوالحسن اصفهانى رهسپار مسقط شو خدا با توست و تو را در هر كجا باشى رهنمون مىشود و به مطلوب نهايى و نهايت راه سلوك و عاليترين قله معرفت وتوحيد مى رساند . » « 5 » سفارش اكيد سيد قاضى به شاگردان طلبه اش تسلط به فقه و اصول براى ورود به وادى عرفان توحيدى بود . « ايشان براى ورود به عرصه عرفان سطح تحصلى خاصى را شرط

--> ( 1 ) - عطش ، پيشين ، ص 108 ( 2 ) - حسينى تهرانى ، محمد حسين ، معاد شناسى ، ج 1 ، مشهد ، نشر علامه طباطبايى ، 1417 ، ص 230 ( 3 ) - مهرتابان ، ص 17 ( 4 ) - درياى عرفان ، ص 122 ( 5 ) - قاضى ، سيد محمد حسن ، آيت حق ، ت : سيد محمد على قاضى نيا ، تهران ، نشر حكمت ، 1383 ، ص 238 و 239