راه تخلق و طهارت نفس مجاهدت مينمودهاند . آيت الله سيدعلى قاضى هم عالم و مجتهد ، فقيه و فيلسوف ، اديب ، رياضيدان و عارف بوده و هم تجلى عرفانى ايشان در اخلاقش نمود داشته و اخلاقش زينت عرفانش بوده است . براستى ترسيم چهره اين انسان و الا و شناساندن منش اين عارف يكتا به تشنگان فضيلت و عرفان بسيار سخت مىباشد . بنابراين اين مقاله تنها شعاعى از انوار اين خورشيد فروزان علم و اخلاق و عرفان را ترسيم مىكند . الگوى اخلاق و عرفان مرحوم قاضى پيش از آنكه به تدريس مبانى نظرى توحيد پرداخته باشند ، در عمل و كردار موحد و يكتاپرست بودند و نشانه هاى خداجويى و ترك دنيا و زهد و ايمان در كردار ايشان آشكار بود و همين سلامت رفتار و گفتار موجب مىشد كه دل‌هاى پاك شيفته او شوند و به ايشان به ديده شخصيتى الهى بنگرند . ايشان پيش از گفتار ، عمل مىكرد و قبل از آنكه مردم را با زبان ارشاد كند ، با كردار خويش راهنما بود . سكوت او تفكر و كلام او حكمت و رفتار او دليل و برهان راه جويان بود و سراسر وجودش را از عمل به دستورات اهل بيت عصمت و طهارت ( عليهم‌السلام ) انباشته بود . خاطراتى كه از زبان و قلم شاگردان و مريدان آيت الله قاضى به يادگار مانده است ، پرده از عظمت اخلاقى و عرفانى آن ستاره آسمانى برميدارد و چهره ملكوتى آن پير فرزانه را به تصوير مىكشد و زواياى پنهان وجود او و ويژگيهاى اخلاقى و عرفانى ايشان را بيان مىكند . در اينجا مرورى كوتاه در مورد سجاياى اخلاقى و صفات پسنديده آن بزرگوار نموده ، به اين اميد كه تدبر در سيره عملى آن و اصل كوى دوست ، زنگار از دلهاى تيره ما بزدايد و عشق حركت در اين مسير را در روان خفته ما ايجاد كند . - فقر و زندگى زاهدانه چنان كه از سخنان و نوشتههاى نزديكان مرحوم آيت الله قاضى روشن مىشود ، زندگى آن بزرگوار بسيار ساده بود و در نهايت فقر و تنگدستى روزگار مىگذرانيد . در خانه او غير از حصير خرمايى چيزى نبود و چه بسا براى روشن كردن چراغ نفتى در شب به جهت نبودن لامپا و يا نفت ، در خاموشى به سر ميبردند . اما سختى زندگى ، ذرهاى اين عارف وارسته را از مسير بندگى خارج نكرد و همواره صبر و توكل را پيشه خود مى ساخت . تنگى معيشت و فقر در بعضى از مقاطع زندگى ، آنچنان آقاى قاضى و خانواده اش را تحت الشعاع قرار مىدهد كه