جمعى از نويسندگان
478
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
دعاى سمات روشن مىشود و گفته مىشود كه جناب قاضى طباطبائى ( ره ) بحسب اين مقام أسماء در قوس صعود ارتباط با خداوند و معرفت او را معنا مىكند و چنانچه إنشاء الله خواهد آمد بحسب مرتبة دوّم أسماء حُسنا در قوس نزول باز مقامات اهل بيت ( عليهم السّلام ) در دعاى سمات جايگاهشان از ديدگاه آيةُ الله قاضى طباطبائى مشخّص مىشود و بحسب اين مقام « بيُمنه رُزِق الورى و بوجوده ثبتت الارضُ و السّماء « 1 » » وفيض رسانى به خلايق از طريق انوار معصومين ( عليهم السّلام ) و أمان بودن اهل آسمان و زمين بتوسّط آنها معنا مىشود كه اين مرتبه دوّمِ أسماء حُسنا در قوس نزول است كه به خواست خداوند تفسيرش خواهد آمد . 3 - مرتبة سوّم أسماى حُسنى ، انسانهاى وارسته كه دراثر تبعيّت و اتّباع ازامام معصوم ( عليهالسّلام ) به درجهاى از تخلّق به أسماى حُسنا نائل آمدند از آن رو كه فرمود : قَال ( عليهالسّلام ) : تَخَلَّقُوا بِأَخْلَاقِ اللَّه ( به أسماى حسناى پروردگار مُتخلّق شويد ) « 2 » به حسب اين مرتبه ميتوان گفت مرحوم عارف بالله قاضى طباطبائى ( ره ) با اتّباع از معصوم ( عليه السّلام ) و مجاهداتى كه داشتند به مرتبة سوّم از تخلّق به أسماى الهى نائل شدند . مقامات أسماى حُسناى الهى در قوس نزول در روايات بسيار به اين مقامات اشاره شده و دعاى سمات بيشتر به مقامات أسماى حُسنا در قوس نزول و تجلّى حقّ تعالى بر پيامبران خود با أسماء خاصّ اشاره شده هر چند منادى ( شخص دعا كننده ) در وقت دعا خداوند را بحقّ آن أسماء و بحقّ آن دعا قسم مىدهد كه اين خواندن و قسم دادن مثل معرفتِ حقّ تعالى از طريق أسماء مربوط به مقاماتِ أسماء در قوس صعود است و مرحوم قاضى طباطبائى ( ره ) بعضى از آن أسماء در دعاى سمات را جمع بين قوس نزول و صعود و مراتب عينى أسماء كه گذشت ميداند . در يك تقسيم بندى ميتوان گفت أسماى الهى در قوس نزول يعنى مراتب تجلّى و تدبير نظام أحسن در دو مقام قرار ميگيرد ؛ يك : أسماى عينى كه حجاب بين ذات الهى و ممكنات ( مخلوقات ) است ، دو : أسماى عينى كه در مخلوقات الهى جارى و سارى است . در ابتداء لازم است به دو سؤال جواب داده شود : 1 . در روايات فرق بين صفات و أسماءِ الهى را چطور فرمودند ؟ 2 . أسماى الهى قديم است يا حادث ؟ جواب 1 . آنچه كه از روايات استفاده مىشود صفات كماليّه را مربوط به ذات الهى و عين ذات ، أمّا أسماء را تجليّات حقّ براى خلق دانستند به اين معنا كه صفات از كمالاتِ ذات خبر مىدهد بلكه
--> ( 1 ) - دعاى عديله ، مفاتيح الجنان . ( 2 ) - صدوق ، التوحيد ، باب 11 ، ص 140 .