منّا من لم يحاسب فى كل يومٍ نفسه فان عمل حسنا استزاد الله منه و حمد الله عليه و ان عمل سيّئا استغفر الله منه و تاب اليه . » « 1 » از ما نيست كسى كه هرروز به حساب نفس خويش رسيدگى نكند . پس اگر عمل و كردار نيكى دارد از خدا بخواهد كه زياد شود و خدا را برآن عمل سپاس گويد و اگرعمل بدى انجام داده از خداوند طلب عفو و بخشش كند و به سوى او برگردد . به طورى كه در اين حديث نورانى مشاهده مىشود محاسبه نوعى مراقبت از نفس است كه انسان موقعيت خود را در ميدان بندگى خدا بدست مى آورد و معيار خوب و بد اعمال هم اوامر و نواهى خداوند متعال است كه انسان بايد اعمالش را با آن بسنجد . اركان محاسبه : محاسبه نوعى سنجش است كه سه ركن دارد : الف - محاسبه كننده ب - محاسبه شونده ج - مورد محاسبه اى عزيز ! محاسبه كننده اصلى اعمال ماخداوند متعال است كه خود را « اسرع الحاسبين » معرفى نموده است . و قدرت حسابگرى او به قدرى زياد است كه حتى نيات مخفى ما را نيز موردمحاسبه قرار مىدهد . چنان كه در قرآن كريم مى فرمايد : « لله ما فى السموات و الارض و ان تبدوا ما فى انفسكم او تخفوه يحاسبكم به الله فيغفر لمن يشاء و يعذّب من يشاء و الله على كلّ شىء قدير » « 2 » آنچه در آسمانها و زمين است از آن خداست و آنچه در عملتان ظاهر كنيد يا پنهان نماييد خداوند آنها را به حساب مى آورد و هركه را بخواهد عذاب و هر كه را بخواهد مى بخشد ، خداوند متعال بر هر چيزى قادر است . پس اى عزيز ! بترس از روزى كه خداوند متعال حسابگر اعمال پيدا و نيات پنهان بنده و شماست ، اين پيام خداى مهربان را جدى تلقى كن و هرگز نفست را رها مكن و در ساعات شبانه روز وقت معينى را به دادرسى اعمالت اختصاص بده و در زندگى ات آن را تكرار كن كه اثر تربيتى فراوانى در تو خواهد داشت و رشد و تعالى تو را در هركارى سرعت و دقت مىبخشد .

--> ( 1 ) - كهف - 49 ( 2 ) - نهج البلاغه - خطبه 184