او به حقيقت پيدا نشود و ممكن نيست كه نور معرفت الهى در قلب او جلوه كند و علم باطن و اسرار شريعت از براى او منكشف شود . » « 1 » خدايا اين حال معنوى چه حالى است كه علاوه بر اولياء معصومت نصيب بعضى از محببين آنها نيز فرموده اى كه در دار دنيا فقط ترا مى شناسد و هم نوا با مولاى خود حضرت امام زين العابدين عليه السلام و به تبعيت از آن ذات مقدس ، از ذات حضرتت درخواست مىكنند كه : « اللهّم فاجعل نفسى . . . مشغوله عن الدنيا بحمدك و ثنائك » « 2 » . اكنون نوبت آن رسيده است كه معظم له بار سفر ببندد و عازم ايران شود . پولى دربساط نيست ، مجبور مىشود تعداى از لوازم زندگى خود را كه در كتابهاى معدودى خلاصه مىشود بفروشد و رهسپار ديار اوليه خود گردد . خدا مى دانددر آن لحظه چه حالى دارد و در دلش چه مى گذرد ولى ديگر از خود اختيارى ندارد ، اراده اش دست اراده ديگرى است ، رشته اى بر گردنش افكنده دوست مى برد هر جا كه خاطر خواه اوست ، هرقدمى بر مى دارد و هر فعلى انجام مىدهد بلا رويّه است چون تدبيرى برايش باقى نمانده كه روى آن فكر بكند و اگر بخواهد فكر بكند قبل از تدبير خودش به تقدير الهى فكر مىكند و تسليم و رضا را مقدم بر همه چيز مىداند . مى بيند كه مى رود ولى مىداند كه اين ، رفتن نيست بلكه او را مى برند . آرى امتحان الهى به صورت اشد آن بر ايشان نازل شده است ، اگر تسليم شد عنايات الهى شامل حالش خواهد گشت و گرنه همان ميرزا على اكبر آقاى محزون و پريشان و درطبيعت فرو رفته و دل به گل داده است ، حضرت امام صادق عليه السلام فرمودند : « ان اشد الناس بلاء النبيون ثم الوصيون ثم الامثل فالامثل . . . والبلاء اسرع الى المومن التقى من المطر الى قرار الارض . » « 3 » ، همانا سخت ترين مردم از حيث بلا پيغمبرانند ، پس جانشينان آنها ؛ پس نيكوتر پس نيكوتر . . . و همانا بلا تندتر است به سوى مومن پرهيزكار از باران بسوى آرامگاه زمين . در معناى الامثل فالامثل گفته اندكه هركس پس از اوصيا افضل و نيكوتر است بلاى او سخت تر از سايرين باشد و هركس پس از آنها افضل است بلايش از ديگران بيشتر است و درجات كثرت ابتلا به مقدار وبروزان درجات فضل است . « 4 » آخر حديث هم نشان مىدهد كه مومن متقى مانند قرارگاه بودن زمين براى باران قرارگاه بليات است كه آنها به او تهاجم كند و قرار گيرد و از او مفارقت نكند . » « 5 » آرى لحظه مهاجرت آقا از نجف اشرف جانكاه ترين و دردناكترين لحظه است ، توصيه اكيد شده كه بايد خاك عراق را ترك گفته و به ايران برگردد . او تسليم محض است و ميداند سالكى كه سفرهاى معنوى را در قوس صعود طى كرده و درعالم وحدت به سر مى برد ، مكلف

--> ( 1 ) - امام خمينى ، چهل حديث ، چاپ دوم ، 1371 ش . ص 8 ( 2 ) - زيارت امين الله ( 3 ) - امام خمينى ، چهل حديث ، چاپ دوم ، 137 ش . ص 235 ( 4 ) - همان ، ص 236 ( 5 ) - همان