اولياى خدا با چه نيرويى اين همه سختى را تحمل مىكردند ؟ شناخت صفات خدا و تفويض امور به او را مىتوان از اساسىترين راهكارهاى مقابله با مصائب و سختىها دانست . امام حسين ( عليه السلام ) ، در روز عاشورا ، پس از آن همه حوادث تلخ و سخت ، خطاب به حضرت حق مىگويد : « آنچه كه تحمل اين مصائب را براى من هموار ساخته است ، اين است كه همهء اين‌ها در مقابل ديدگان تو است [ و تو آن را مىبينى و خود چنين خواسته‌اى ] » و چه زيبا زينب كبرى - عالمهء غيرمعلمه - در پاسخ ددمنشان كاخ اموى ، در يادكرد مشكلات سفر و روز عاشورا ، مىفرمايد : « و ما رأيت إلا جميلًا » . « 1 » آرى ، آنچه دوست براى دوست خواهد ، هرچه باشد ، زيبا است . ب ) خوارى شيطان گفته شد كه تفويض ، تجلى توحيد صفاتى در بندگان است . شيطان ، دشمن سوگندخوردهء بشريت است . بهترين شيوهء مقابله با اين دشمن ، چنگ زدن به توحيد است . بهترين وقتى كه شيطان ، عرصه را براى وسوسه آماده مىبيند ، به گاه بروز مشكلات و سختىها است . تنها كسى مىتواند در مقابل گفته‌هاى نكوهيدهء او مقاومت كند كه باخدا باشد ، خدا را بشناسد ، به او اطمينان كند و امور را به او واگذارد ، مانند سربازى كه در صحنهء جنگ ، با شناختى كه از فرماندهء خويش دارد ، مانند كوه در مقابل دشمن مىايستد . او مىداند كه فرمانده‌اش كارآزموده و باتجربه است و ضعف دشمن و ناكارايى او برايش روشن است . بنابراين ، مقاومت و اطاعت را به بهترين شكل ترسيم مىكند . مرحل سوم : پرداختن به تكاليف الهى « جمله‌ى اشتغاله فيما أمره الله تعالى به ونهاه عنه » ؛ كسى كه مىخواهد به حقيقت عبوديت دست يابد ، بايد به « شريعت » پاىبند باشد . او بنده و مطيع است . اطاعت از خدا سرلوحهء رهرو راه حق است و دين اسلام نيز براى تمام ساعت‌هاى زندگى برنامه دارد . در انجام برنامه‌هاى عبادى و پرهيز از محرمات است كه بنده از غيربنده شناخته مىشود . ابراهيم ( ع ) ، كه مفتخر به نشان عبد صالح خدا است ، از آن رو پله‌هاى كمال را طى كرد كه هرچه مولا فرمود ، اطاعت نمود و هرچه انجام داد ، تنها براى كسب رضايت حضرت حق بود : « قل إن صلاتى ونُسُكى ومحيايى ومماتى لله رب العالمين » ؛ خداوند ، به او دستور داد تا با طاغوتيان عصرش مبارزه كند ، همسرش را تنها در بيابانى خشك و دورافتاده رها كند و فرزندش را در راه او قربانى كند ، و او تمام دستورهاى حق را مطيعانه به گوش جان خريد .

--> ( 1 ) مائده / 54 .