جمعى از نويسندگان

165

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

روايات ناب عرفانى و مورد علاقه فقيه متاله قاضى طباطبايى است ، در بزرگداشت ايشان به گونه اى جديد بازخوانى شود . گفتنى است كه معمول كتابهاى حديثى سده هاى ششم به بعد فاقد اسناد است و احاديث به صورت مرسل گزارش شده است . بسيارى از اين متون برگرفته از جوامع روايى پيشين - مانند كتاب كافى هستند از اينرو نويسندگان آنها ضرورتى به آوردن اسناد روايات نمى ديدند . اما بخشى از روايات كتابهاى اين دوران در مصادر پيشين كه امروزه در دست است ، وجود ندارد . چه اينكه نويسندگان از منابعى در نقل روايات سود جسته اند كه آن منابع متاسفانه از بين رفته اند . بنابراين ما به صدور اين گونه روايات مرسل كه منابع آن در دست نيست اطمينان نداريم و در انتساب قطعى اين روايات به معصومان تا حدودى دچار مشكل هستيم . كتاب‌هايى نظيراعلام الورى باعلام الهدى اثر فضل بن حسن طبرسى ، مكارم الاخلاق اثر حسن بن فضل طبرسى ، الاحتجاج اثر احمد بن على بن ابى طالب طبرسى ، مناقب آل ابى طالب اثر ابن شهر اشوب ، روضه‌ى الواعظين اثر ابن فتال نيشابورى و . . . در شمار آثارى هستند كه پس از قرن ششم تدوين و نوعا شامل احاديث مرسل هستند . البته برخى از اين آثار مانند الاحتجاج چُنان از استوارى متن برخوردارند كه ترديد در انتساب به معصوم را به پايين ترين حد خود مى رسانند . گفتنى است چينش و سبك هاى نگارشى در اين عصرها جذاب و به نوعى نوآورى بوده است . روايت عنوان بصرى كه در شمار شهير ترين متون روايى شيعه است ، اگرچه از جهت سند از استوارى تمام برخوردار نيست ، اما از متنى رسا و همگون با ديگر معارف وحيانى برخوردار است . اين روايت را مى توان از غُرر روايات صادق آل محمد ( ص ) دانست كه همواره ترجيع بند بيانات بسيارى از اساتيد عرفان است . شريعت محورى اين روايت ، آن را از عرفان هاى غير وحيانى متمايز ساخته است . آنچه اين قلم را به شرح نويسى واداشت نبود متنى كوتاه و شرحى مختصر بر اين اثر بود . اميد است كه در كوچه هاى آفتاب حقيقت ، به اين جستار ناچيز عرفانى عنايتى شود تا خواننده اى سالك شود و سالكى عالم .